Ngày 28/7, Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc công bố dữ liệu điều tra dân số năm 2025, xác nhận tỷ lệ cư dân từ 65 tuổi trở lên lần đầu tiên vượt quá 20%, đưa Hàn Quốc chính thức bước vào kỷ nguyên xã hội siêu già. Cụ thể, có 10,72 triệu người cao tuổi, chiếm 20,7% dân số. Trong khi đó, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động (15-64) giảm xuống dưới 70% lần đầu tiên kể từ năm 2015, chỉ còn 35,87 triệu người (69,2%). Số lượng người nước ngoài tăng lên 2,11 triệu người (chiếm 4,1% dân số) đã giúp tổng dân số duy trì tăng nhẹ, nhưng dân số công dân Hàn Quốc thực tế giảm 50.000 người (0,1%) xuống 49,71 triệu, giảm năm năm liên tiếp.
Áp lực lên nền kinh tế và hệ thống hưu trí
Tốc độ già hóa của Hàn Quốc là nhanh nhất trong các nước OECD. Tỷ lệ phụ thuộc người cao tuổi đạt gần 30 người già trên 100 người lao động, đe dọa sự bền vững của Quỹ Hưu trí Quốc gia (NPS). Theo Ủy ban Tài chính Hưu trí Quốc gia, NPS có nguy cơ thâm hụt từ năm 2041 và cạn kiệt vào năm 2055 nếu không cải cách. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cảnh báo tăng trưởng tiềm năng có thể giảm xuống 0% vào thập niên 2030 nếu lực lượng lao động tiếp tục suy giảm.
Dịch chuyển cấu trúc tiêu dùng và dịch vụ
Thị trường đang thay đổi mạnh mẽ. Giai đoạn 2020-2024, hơn 150 trường học phải đóng cửa hoặc sáp nhập do thiếu học sinh, tập trung ở Gangwon, Jeonnam, Gyeongbuk. Ngược lại, “nền kinh tế bạc” bùng nổ: Viện Phát triển Công nghiệp Y tế Hàn Quốc (KHIDI) định giá thị trường sản phẩm và dịch vụ cho người cao tuổi sẽ vượt 148.000 tỷ won (khoảng 107 tỷ USD).
Khủng hoảng mô hình gia đình và cô lập xã hội
Số hộ gia đình một người đạt kỷ lục 8,24 triệu hộ (36,6% tổng số hộ), tăng 199.000 hộ so với năm trước. Seoul dẫn đầu với 40,5%; Gyeonggi thấp nhất (32,2%). Nhóm tuổi 60 có tỷ lệ sống một mình cao nhất (17,7%), tiếp theo là nhóm 30 tuổi (17,5%) và nhóm 20 hoặc trẻ hơn (16,9%). Một quan chức bộ cho biết: “Khi dân số già đi, số lượng hộ gia đình một người trên 60 tuổi đang tăng lên, trong khi số lượng hộ ở độ tuổi 20 và trẻ hơn lại giảm xuống.” Số vụ “cái chết cô độc” (Godoksa) tăng từ 2.893 ca năm 2017 lên hơn 3.300 ca mỗi năm gần đây, chủ yếu là nam giới độ tuổi 50-60.
Giải pháp: Mở cửa nhập cư và cải cách hưu trí
Chính phủ Hàn Quốc điều chỉnh chính sách nhập cư: tăng chỉ tiêu thị thực lao động phổ thông, mở rộng thị thách lao động theo mùa, nới lỏng quy định cho sinh viên quốc tế và nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, thảo luận nâng tuổi nghỉ hưu bắt buộc từ 60 lên 65. Bộ Y tế và Phúc lợi tạo hơn 1 triệu việc làm công cộng ngắn hạn và bán thời gian cho người từ 65 tuổi trở lên.
Khuyến sinh và hỗ trợ gia đình
Gói Trợ cấp Cha mẹ được nâng cấp: hỗ trợ 1 triệu won/tháng cho gia đình có con dưới 1 tuổi và 500.000 won/tháng cho trẻ 1-2 tuổi. Tổng công ty Land and Housing (LH) tái cấu trúc quỹ nhà ở xã hội, ưu tiên gia đình mới kết hôn hoặc vừa sinh con, kèm gói vay lãi suất thấp.
Ứng dụng công nghệ và tự động hóa
Bộ Khoa học và ICT tài trợ thương mại hóa robot y tế, robot AI trò chuyện để giảm cô đơn cho người già. Mạng lưới “IoT Chăm sóc An toàn” phân tích dữ liệu tiêu thụ điện, nước, chuyển động để phát hiện bất thường và cảnh báo nhân viên xã hội, giúp ngăn chặn những bi kịch thầm lặng.
