Thận phải làm việc liên tục để lọc máu, đào thải chất thải và điều hòa nước, điện giải trong cơ thể. Một chế độ ăn hợp lý không chỉ giúp giảm gánh nặng cho thận mà còn góp phần phòng ngừa bệnh thận mạn. Thận khỏe mạnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như huyết áp, đường huyết, cân nặng và lối sống, trong đó chế độ ăn đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Giảm muối, ưu tiên thực phẩm tươi
Bác sĩ Shivam Joshi, chuyên gia thận học tại Trường Y Grossman, Đại học New York (Mỹ), cho biết một trong những nguyên tắc quan trọng nhất để bảo vệ thận là giảm lượng natri trong khẩu phần ăn. Ăn quá nhiều muối khiến huyết áp tăng cao, làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận và buộc thận phải hoạt động nhiều hơn.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối/ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê. Thay vì thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, mì ăn liền hay đồ hộp, chuyên gia khuyến khích ưu tiên thực phẩm tươi, tự chế biến tại nhà để kiểm soát lượng muối.
Ăn nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt giúp cải thiện huyết áp, giảm viêm và hỗ trợ chức năng thận. Bác sĩ Joshi cho biết chất xơ trong thực vật còn giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột. Khi hệ vi sinh khỏe mạnh, cơ thể tạo ra ít chất độc hơn, từ đó giảm gánh nặng lọc bỏ chất thải cho thận.
Đối với người khỏe mạnh, không cần tránh các loại rau hoặc trái cây giàu kali. Chỉ những người mắc bệnh thận mạn giai đoạn tiến triển mới cần điều chỉnh lượng kali theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chọn nguồn đạm hợp lý
Đạm là dưỡng chất cần thiết để duy trì khối cơ và sức khỏe. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, có thể làm tăng lượng chất thải mà thận phải đào thải. Bà Melanie Betz, chuyên gia dinh dưỡng chuyên về bệnh thận ở Mỹ, khuyến nghị nên ưu tiên cá, thịt gia cầm bỏ da, đậu phụ, các loại đậu và sữa ít béo. Đồng thời, cần duy trì lượng đạm phù hợp với nhu cầu của cơ thể thay vì ăn quá nhiều.
Uống đủ nước và kiểm soát đường huyết
Theo Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), uống đủ nước giúp thận đào thải chất cặn hiệu quả hơn và giảm nguy cơ hình thành sỏi thận ở nhiều người. Bên cạnh đó, việc duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp cũng quan trọng không kém chế độ ăn. Đây là những yếu tố hàng đầu giúp phòng ngừa bệnh thận mạn.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có một "siêu thực phẩm" nào có thể giúp thận khỏe mạnh. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế muối, ưu tiên thực phẩm tươi, ăn đủ chất và kết hợp vận động thường xuyên để bảo vệ thận lâu dài.
