Trong khuôn khổ chuyến thăm thứ 11 tới Kiev, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 15/7 tuyên bố khởi động quan hệ đối tác công nghiệp quốc phòng mới giữa Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine. Tuyên bố được đưa ra khi bà nhận "Huân chương châu Âu" đầu tiên do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trao.
Ukraine chuyển từ bên nhận sang nhà cung cấp an ninh
Bà von der Leyen nhấn mạnh: "Mỗi ngày, Ukraine làm cho châu Âu mạnh mẽ hơn". Bà cho biết Ukraine đã phát triển trên nhiều phương diện và "chuyển từ vai trò bên nhận sang vai trò nhà cung cấp an ninh cho châu Âu", đòi hỏi một cách tiếp cận mới đối với hợp tác song phương.
Theo bà, Ukraine đã phát triển chuyên môn độc đáo trong lĩnh vực máy bay không người lái (UAV/drone), bao gồm công nghệ vận hành, sản xuất, chuỗi cung ứng, radar, trạm mặt đất và công nghệ cảm biến. Bà nhấn mạnh châu Âu nên cùng nhau hưởng lợi từ chuyên môn này, đặc biệt khi một số quốc gia thành viên EU đã phải đối mặt với các vụ xâm nhập bằng drone.
Kết hợp thế mạnh công nghiệp và thực chiến
Bà von der Leyen nói: "Ở châu Âu, chúng ta đã có năng lực công nghệ và công nghiệp khổng lồ có thể được triển khai. Và chúng ta có các địa điểm sản xuất an toàn và bảo mật có thể giúp mở rộng quy mô. Nhưng chúng ta không có kiến thức và chuyên môn đã được thử nghiệm trong chiến đấu mà Ukraine đã tạo dựng được. Vì vậy, điểm tôi muốn nhấn mạnh là chúng ta cần kết hợp thế mạnh của mình. Cùng nhau, chúng ta có thể hợp tác sản xuất".
Ngày 15/7, hai bên đã ký kết "Thỏa thuận Drone" (Drone Deal) nhằm thúc đẩy công nghệ đang phát triển nhanh chóng và định hình lại chiến tranh hiện đại. Theo thỏa thuận, EU mang đến nền tảng công nghiệp và năng lực sản xuất an toàn, trong khi Ukraine đóng góp kiến thức thực chiến được tôi luyện qua hơn 4 năm xung đột.
Ukraine sản xuất 10 triệu drone mỗi năm
Drone đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Kiev khắc phục bất lợi về nhân lực và thực hiện các cuộc tấn công tầm xa vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh: "Chúng tôi đang sản xuất 10 triệu drone mỗi năm – 10 triệu. Và con số đó sẽ nâng lên 20 triệu. Lần đầu tiên, Ukraine đã thay đổi căn bản chiến trường".
Cho đến nay, một số quốc gia EU đã ký các "Thỏa thuận Drone" riêng lẻ với Ukraine. Thỏa thuận mới nhất giữa Brussels và Kiev sẽ mở ra cơ hội tiếp cận cho toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU.
Nguồn tài chính và sản xuất an toàn
Nguồn tài chính sẽ được huy động từ khoản vay hỗ trợ 90 tỷ Euro dành cho Ukraine và khoảng 10 tỷ Euro từ chương trình quốc phòng SAFE. Một điểm sáng tạo quan trọng là cho phép sản xuất và lưu trữ drone trên lãnh thổ EU – nơi được coi là "nơi trú ẩn" an toàn trước các cuộc tấn công – trước khi chuyển giao cho Ukraine hoặc các nước ở sườn phía Đông trong thời hạn ngắn 2-3 tháng, do công nghệ drone phát triển rất nhanh chóng.
Bên cạnh hợp tác quốc phòng, EU cũng đã khởi động giai đoạn mới trong đàm phán gia nhập với Ukraine, thể hiện cam kết chiến lược dài hạn dù quy trình còn dài.
