Một phiên bản cải tiến của chế độ ăn Địa Trung Hải, được gọi là chế độ ăn MIND (Mediterranean-DASH Diet Intervention for Neurodegenerative Delay), đang thu hút sự quan tâm khi được thiết kế riêng cho não bộ và được ghi nhận có liên quan đến việc giảm tới 53% nguy cơ mắc sa sút trí tuệ. Ngay cả ở những người chỉ duy trì chế độ ăn này ở mức độ vừa phải, nguy cơ cũng giảm khoảng 35%.
Nguồn gốc và nguyên tắc của chế độ ăn MIND
Chế độ ăn MIND ra đời từ sự kết hợp giữa chế độ ăn Địa Trung Hải - vốn nổi tiếng với dầu ô liu, cá, rau củ và trái cây - và chế độ ăn DASH, vốn được thiết kế để kiểm soát huyết áp với đặc điểm giàu protein nạc, hạn chế muối và ưu tiên thực phẩm tươi. Các nhà nghiên cứu nhận thấy sức khỏe tim mạch và não bộ có mối liên hệ chặt chẽ, vì vậy MIND tập trung vào các nhóm thực phẩm có lợi nhất cho não.
Con số 53% và các nguyên tắc ăn uống
Theo các kết quả được công bố, những người tuân thủ chế độ ăn MIND nghiêm ngặt có liên quan đến việc giảm tới 53% nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ. Chuyên gia dinh dưỡng Barbie Boules cho biết việc bắt đầu có thể đơn giản bằng một số thay đổi nhỏ: mỗi ngày nên bổ sung hai khẩu phần rau lá xanh, được ghi nhận giúp não bộ trẻ hơn khoảng 11 năm về mặt nhận thức. Bên cạnh đó, chế độ ăn khuyến khích sử dụng ba màu sắc rau củ khác nhau mỗi ngày để đa dạng dưỡng chất, giảm huyết áp và nguy cơ đái tháo đường.
Các loại quả mọng được ưu tiên với ít nhất hai khẩu phần mỗi tuần, liên quan đến nguy cơ đau tim thấp hơn. Các loại hạt và hạt giống được khuyến nghị khoảng hai thìa canh mỗi ngày, đậu và cây họ đậu ít nhất bốn lần mỗi tuần. Ngũ cốc nguyên hạt được bổ sung ba khẩu phần mỗi ngày, làm chậm suy giảm nhận thức và giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư. Cá béo được khuyến khích tiêu thụ 85–340 gram mỗi tuần, giảm nguy cơ sa sút trí tuệ và cải thiện sức khỏe tim mạch. Dầu ô liu, ít nhất hai thìa cà phê mỗi ngày, có liên quan đến lão hóa khỏe mạnh, cải thiện trí nhớ và giảm nguy cơ suy yếu thể chất.
Thực phẩm cần hạn chế
Chế độ ăn MIND khuyến khích hạn chế bơ thực vật, bơ, phô mai, thịt đỏ, đồ ngọt và các món ăn nhanh hoặc chiên rán. Những thực phẩm này nếu tiêu thụ quá nhiều có thể gây bất lợi cho sức khỏe tim mạch và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe nhận thức. MIND không yêu cầu thay đổi hoàn toàn thói quen ăn uống ngay lập tức, mà hướng đến việc duy trì lâu dài, giúp người áp dụng từng bước điều chỉnh khẩu phần ăn mà không tạo cảm giác quá khắt khe.
Nhìn chung, chế độ ăn MIND không được xem là phương thuốc chống sa sút trí tuệ, nhưng những kết quả nghiên cứu được công bố cho thấy việc lựa chọn thực phẩm hợp lý có thể trở thành một phần trong chiến lược chăm sóc sức khỏe não bộ từ sớm.
