Khi nhắc đến lối sống gây hại cho gan, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc uống nhiều bia rượu. Tuy nhiên, một số thói quen buổi sáng lại có sức tàn phá gan không kém, thậm chí còn nhanh hơn. Câu chuyện của ông Zhou, 52 tuổi, ở Trung Quốc, là một hồi chuông cảnh báo cho tất cả mọi người, đặc biệt là nam giới.
Vào lúc 6 giờ 30 sáng, ông Zhou thức dậy và thực hiện chuỗi thói quen hàng ngày trước khi bắt đầu ngày mới. Dù không uống rượu hay thức khuya, nhưng trong đợt khám sức khỏe định kỳ, ông sững sờ khi nhận kết quả men gan ALT và GGT tăng cao, kèm theo tình trạng gan nhiễm mỡ. Bác sĩ phân tích rằng nguyên nhân đến từ những việc ông thường xuyên làm mỗi sáng để tỉnh người: hút thuốc, uống trà đặc và tập thể dục. May mắn là bên cạnh những thói quen xấu, ông Zhou cũng có những thói quen tốt vào buổi sáng và tránh xa bia rượu, nhờ vậy gan của ông bị tổn thương chậm hơn và vẫn còn cơ hội cứu chữa.
Ba thói quen buổi sáng phá gan nhanh hơn uống rượu
1. Nhịn ăn sáng
Nam giới thường qua loa hơn nữ giới trong việc ăn uống. Vì bận rộn, áp lực công việc, ngủ nướng hoặc chủ quan với sức khỏe, họ thường hay bỏ bữa sáng. Đây là một thói quen đang âm thầm tàn phá lá gan. Theo các chuyên gia, không ăn sáng dễ dẫn đến cơ thể thiếu dinh dưỡng, thiếu protein, gây lắng đọng mỡ gan. Sau một đêm ngủ dài, cơ thể thiếu năng lượng, không ăn sáng sẽ không đáp ứng được hoạt động bình thường. Khi đó, cơ thể huy động glycogen trong gan, đồng thời tăng hoạt động của insulin. Do không có đủ thức ăn cho quá trình trao đổi chất, gánh nặng cho gan tăng lên, lâu dần gan bị quá tải, dẫn đến bệnh tật. Ngoài ra, nhịn ăn sáng kéo dài còn ảnh hưởng xấu tới túi mật, khiến dịch mật bị nhớt và hình thành sỏi mật.
2. Hút thuốc
Nhiều nam giới có thói quen hút một điếu thuốc để tỉnh táo hoặc bớt cơn nghiện thuốc lá sau một đêm ngủ dài. Một số người còn coi thuốc lá như phương án thay thế cho bữa sáng. Các chất hóa học trong thuốc lá không chỉ hại phổi mà còn gây bệnh cho gan. Gan là nhà máy lọc chất độc, khi hút thuốc, gan phải hoạt động nhiều hơn và dễ bị tổn thương. Vào buổi sáng khi bụng đói, gan vẫn đang trong giai đoạn phục hồi sau một đêm giải độc và trao đổi chất. Đây là thời điểm gan yếu nhất. Toàn bộ cơ thể thiếu dinh dưỡng, các cơ quan nội tạng yếu, hệ miễn dịch suy giảm. Quá trình trao đổi chất buổi sáng chậm, hút thuốc lúc này khiến chất độc xâm nhập nhanh hơn, nhiều hơn, làm tăng gánh nặng giải độc cho gan, dẫn đến quá tải, suy yếu và bệnh tật nếu lặp lại nhiều ngày.
3. Uống trà đặc hoặc cà phê khi bụng đói
Không phải nam giới nào cũng bắt đầu ngày mới bằng bữa sáng đủ chất. Thay vào đó, nhiều người chọn uống một ly cà phê đậm đặc hoặc trà nóng ngay khi vừa rời giường. Họ tin rằng caffeine nồng độ cao giúp minh mẫn tức thì mà không biết hành vi này đang trực tiếp ngược đãi hệ tiêu hóa và lá gan. Nhiều trường hợp vì dậy sát giờ, nam giới chỉ uống trà để khỏa lấp cơn đói rồi sau đó ăn bù quá mức vào bữa trưa. Việc để bụng đói và nạp chất kích thích nồng độ cao là tác nhân khiến sức khỏe chuyển hóa suy yếu. Thói quen này kích thích hệ thần kinh giao cảm, tăng tiết axit dạ dày và gây rối loạn nhịp điệu ăn uống tự nhiên. Về lâu dài, sự mất cân bằng này dẫn đến tích tụ mỡ nội tạng, gián tiếp gây bệnh gan nhiễm mỡ và phá hủy khả năng giải độc của gan. Ngoài ra, nó còn gây hại cho dạ dày và hệ thần kinh, dẫn đến viêm loét dạ dày, trào ngược hoặc rối loạn nhịp tim. Thói quen này cũng gây hại trực tiếp cho thận và bàng quang, gây suy thận, viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu và các rối loạn chức năng đi tiểu khác.
Năm dấu hiệu cầu cứu của gan vào buổi sáng
Buổi sáng, ngay sau khi thức dậy là thời điểm các vấn đề về gan lộ rõ. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:
- Đắng miệng, hôi miệng dù đã vệ sinh kỹ.
- Uể oải, lờ đờ ngay khi vừa ngủ dậy.
- Nước tiểu sậm màu (vàng đậm hoặc nâu).
- Đau tức hoặc nặng nề vùng hạ sườn phải.
- Lòng trắng mắt hoặc da có sắc vàng.
Để bảo vệ gan, ngoài tránh xa ba thói xấu trên, nam giới cũng nên xây dựng lối sống lành mạnh: hạn chế bia rượu, thuốc lá, chất kích thích; ăn uống cân bằng; ngủ sớm và đủ giấc; không để căng thẳng, áp lực kéo dài; rèn luyện suy nghĩ tích cực và tập thể dục đều đặn. Những điều này giúp gan khỏe mạnh hơn.
