Không chỉ rượu bia, nhiều loại đồ uống quen thuộc cũng có thể âm thầm làm tăng gánh nặng cho lá gan nếu sử dụng thường xuyên. Theo các chuyên gia sức khỏe, những thói quen tưởng chừng vô hại này đang gia tăng nguy cơ tổn thương gan mà nhiều người không nhận ra.
Gan đảm nhiệm hơn 500 chức năng
Gan là cơ quan thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, đào thải độc tố đến tổng hợp protein và dự trữ năng lượng. Khi liên tục phải xử lý lượng lớn đường, cồn hoặc các thành phần hóa học, nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan và suy giảm chức năng gan theo thời gian sẽ tăng lên.
Nước ép đóng chai: 'kẻ giấu mặt' chứa nhiều đường
Nhiều người chọn nước ép trái cây đóng chai vì cho rằng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, không ít sản phẩm chỉ chứa một phần nhỏ nước ép trái cây, nhưng lại bổ sung lượng lớn đường, hương liệu và chất bảo quản. Một chai 500ml có thể chứa hơn 50g đường. Lượng đường dư thừa sẽ chuyển hóa thành chất béo và tích tụ trong gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, căn bệnh ngày càng phổ biến ở cả người trẻ và trung niên. Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên ăn trái cây tươi hoặc nước ép nguyên chất không thêm đường. Nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất để bổ sung nước hàng ngày.
Đồ uống có cồn: nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan
Rượu bia vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan. Sau khi hấp thu, phần lớn cồn được gan chuyển hóa, tạo ra acetaldehyde – chất có độc tính cao đối với tế bào gan. Uống rượu thường xuyên hoặc kéo dài có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan, xơ gan và tăng nguy cơ ung thư gan. Nhiều người cho rằng 'chỉ một vài ly thì không ảnh hưởng', nhưng nguy cơ tổn thương phụ thuộc vào tổng lượng cồn tích lũy theo thời gian, cùng với giới tính, thể trạng và bệnh lý nền.
Nước tăng lực: tiềm ẩn nguy cơ khi lạm dụng
Nước tăng lực ngày càng phổ biến trong nhóm người làm việc cường độ cao, tài xế, học sinh và nhân viên văn phòng. Các sản phẩm này thường chứa hàm lượng caffeine cao, taurine, đường và nhiều thành phần kích thích khác. Sử dụng liên tục trong thời gian dài, đặc biệt với số lượng lớn hoặc kết hợp với rượu bia, có thể khiến cơ thể tăng cường chuyển hóa các hoạt chất này. Một số báo cáo y khoa thế giới đã ghi nhận trường hợp tổn thương gan liên quan đến lạm dụng nước tăng lực, dù không phổ biến.
Bảo vệ gan bằng lối sống lành mạnh
Các chuyên gia cho rằng cách bảo vệ gan hiệu quả nhất là xây dựng lối sống lành mạnh: hạn chế đồ uống có cồn và nhiều đường, ưu tiên nước lọc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi, tập thể dục đều đặn và ngủ đủ giấc. Đối với người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường hay thường xuyên uống rượu bia, kiểm tra chức năng gan định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường và can thiệp kịp thời. Gan có khả năng tự phục hồi tốt nhưng là 'cơ quan im lặng' – nhiều tổn thương chỉ bộc lộ khi bệnh đã tiến triển. Thay đổi thói quen uống nước hàng ngày, dù nhỏ, có thể mang lại lợi ích lớn trong việc bảo vệ lá gan và sức khỏe lâu dài.
