Không có phòng thu chuyên nghiệp, chỉ có một tấm rèm cửa cũ kỹ và chiếc điện thoại đời cũ với camera mờ nhạt, thầy Võ Châu Thanh (sinh năm 1990), giáo viên Trường tiểu học Trưng Vương (phường Mỹ Ngãi, tỉnh Đồng Tháp) vẫn bền bỉ theo đuổi đam mê và vươn lên giành giải thưởng quốc gia. Không dừng lại ở những lớp học tại trường, thầy còn thường xuyên hướng dẫn đồng nghiệp ba miền cách xử lý kỹ thuật, thiết kế bài giảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các phần mềm hỗ trợ dạy học.
Hành trình vượt khó để chinh phục giải thưởng quốc gia
Năm 2021, bài giảng e-Learning “Tạo hiệu ứng cho văn bản trong trang trình chiếu” (môn tin học lớp 4) của thầy Võ Châu Thanh đã vượt qua hơn 2.000 bài giảng xuất sắc trên toàn quốc, giành giải nhì cấp quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Trái với hình dung về một phòng thu hiện đại, các bài giảng của thầy đều được thực hiện trong một góc nhỏ của căn nhà, với tấm rèm cũ làm phông nền và chiếc điện thoại đã cũ làm máy quay. Để hạn chế tạp âm, thầy thường chờ đến 2 giờ sáng mới bắt đầu ghi hình, cùng sự hỗ trợ của vợ (cầm điện thoại), kiên trì quay đi quay lại nhiều lần.
Biến giờ học tin học thành trải nghiệm sinh động
Hiểu rằng tin học là môn học với nhiều thuật ngữ, phím tắt và thao tác mang tính logic, thầy Thanh biến mỗi giờ học thành một trải nghiệm sinh động. Trước khi sử dụng các phần mềm như Padlet, Quizizz hay Kahoot!, trên bàn thầy luôn có một kịch bản giấy chi tiết: phút nào cần đẩy nhanh nhịp điệu, lúc nào chèn video minh họa, thao tác nào cần tạo hiệu ứng chuyển động từng bước để học sinh dễ dàng làm theo. Thay vì yêu cầu học sinh ghi nhớ những thuật ngữ khô khan, thầy Thanh chọn cách biến giờ học thành một hành trình khám phá. Một cú nhấp chuột, màn hình hiện ra đấu trường “Rung chuông vàng” sôi động; những dòng lệnh máy tính trở nên gần gũi hơn qua trò chơi “Đánh bay Covid-19”. Thầy Thanh chia sẻ: “Học sinh tiểu học dễ phân tâm, nếu dạy theo phương pháp truyền thống thì các em nhanh chán”.
Em Nguyễn Nhất Phương Vy, một học sinh, không còn vẻ lóng ngóng, e dè thường thấy. Đôi tay em tự tin nhấp chuột, ánh mắt dõi theo những hình ảnh đồ họa nhiều màu sắc đang chuyển động nhịp nhàng. “Hình ảnh đẹp giúp em không bị rối và nhớ bài nhanh hơn”, Vy hào hứng. Dự giờ đồng nghiệp trẻ, thầy giáo Lê Vĩnh Phúc không giấu được sự nể phục: “Tôi là giáo viên già còn mê cách cậu ấy tạo hiệu ứng chuyển động, huống hồ là bọn trẻ!”.
Lan tỏa công nghệ đến cộng đồng giáo viên
Tấm gương bình dị của thầy Võ Châu Thanh đã vượt ra khỏi không gian ngôi trường làng mộc mạc để lan tỏa đến cộng đồng giáo viên. Đặc biệt trong đại dịch Covid-19, thay vì giữ những bí quyết công nghệ cho riêng mình, thầy trở thành người hỗ trợ kỹ thuật, đồng hành cùng đồng nghiệp. Khi ngành giáo dục bước vào giai đoạn “tạm dừng đến trường, không dừng học”, nhiều giáo viên gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận các phần mềm dạy học trực tuyến. Thầy Thanh đã tận tay hướng dẫn, thiết kế các khóa tập huấn khẩn cấp, giúp giáo viên Trường tiểu học Trưng Vương từng bước làm quen với công nghệ và thích ứng với phương thức dạy học mới.
Thầy Võ Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trưng Vương, tự hào chia sẻ: “Thầy Châu Thanh nhiệt tình và không bao giờ ‘giữ nghề’. Mọi sáng kiến, mọi phần mềm thầy tìm tòi được đều đem ra chia sẻ, hỗ trợ chuyên môn cho đồng nghiệp từ giai đoạn chống dịch khó khăn đến nay”.
Những câu chuyện hỗ trợ đồng nghiệp lúc nửa đêm
Thầy giáo Phạm Lương Thiện (khi đó công tác tại Trường tiểu học Đức Xương, xã Trường Tân, Hải Phòng) hẳn sẽ không bao giờ quên đêm hè oi ả năm 2016. Đã 11 giờ khuya, tiếng quạt rè rè vẫn không xua đi được sự bế tắc và mệt mỏi. File bài giảng e-Learning về chủ đề dư địa chí Bánh gai Ninh Giang mà thầy dồn nhiều tâm huyết cứ đến bước xuất bản lại không thể phát video. Giữa lúc định tắt máy bỏ cuộc, thầy Thiện đăng lời cầu cứu lên diễn đàn giáo viên tiểu học toàn quốc. Chỉ vài phút sau, một tin nhắn Messenger từ người đồng nghiệp miền Tây chưa từng gặp mặt, Võ Châu Thanh, hiện lên: “Thầy điều chỉnh file định dạng video gốc thành định dạng .wmv rồi cài thêm phần mềm QuickTime Player vào máy là được”. Nhờ sự hỗ trợ lúc nửa đêm ấy, bài giảng của thầy Thiện đã được xuất bản thành công và giành giải nhất cấp tỉnh. Đó chỉ là một trong rất nhiều câu chuyện về sự lan tỏa thầm lặng của thầy Võ Châu Thanh.
21 khóa học trực tuyến và kênh YouTube “Thanh Tin Học”
Từ những nhóm nhỏ trên Zalo, Facebook, đến nay thầy Thanh đã chủ động thiết kế và đứng lớp 21 khóa học trực tuyến về e-Learning, ứng dụng AI trong giáo dục, thu hút hơn 2.000 giáo viên từ Bắc vào Nam, hỗ trợ đồng nghiệp hoàn thiện hơn 500 bài giảng. Kênh YouTube “Thanh Tin Học” của thầy hiện có 89 video, hơn 4.000 người đăng ký với gần 410.000 lượt xem.
Không nhắc nhiều về những tấm bằng khen, khi được hỏi về thành tựu khiến mình tự hào nhất, thầy Thanh chỉ cười: “Thấy một đồng nghiệp từ chỗ sợ hãi công nghệ có thể tự tay thiết kế được một bài giảng số sinh động, mang lại niềm vui cho học trò, đó mới là niềm hạnh phúc của tôi”.
Khép lại những giờ lên lớp, góc quen thuộc ấy vẫn còn tấm rèm cửa màu xanh, chiếc điện thoại cũ vẫn reo lên những tin nhắn nhờ hỗ trợ từ một giáo viên nơi rẻo cao phía Bắc. Những danh hiệu như Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc năm 2023, bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam năm 2024 hay danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh… có lẽ vẫn không thể nói hết giá trị của một người thầy luôn chọn cách âm thầm giúp đồng nghiệp tự tin hơn trong mỗi tiết dạy.
