TP.HCM tăng cường an toàn thực phẩm trường học với cam kết ràng buộc
Sáng ngày 14.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã tổ chức lễ ký kết cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm đối với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học trên địa bàn thành phố. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong việc siết chặt quản lý bữa ăn học đường, với thông điệp rõ ràng: hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất nếu để xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Ưu tiên hàng đầu nhưng vẫn còn lo ngại
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại trường học luôn được xem là ưu tiên hàng đầu. Thời gian qua, Sở đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo triển khai nhiều giải pháp kiểm soát bữa ăn học đường. Tuy nhiên, thực tế vẫn chưa thể yên tâm hoàn toàn.
Bà Lan dẫn chứng vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây khiến hơn 180 học sinh bị ảnh hưởng. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy vụ việc liên quan đến vi khuẩn Salmonella - tác nhân thường gặp trong các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể. Một số vụ việc gần đây cũng cho thấy vẫn còn đơn vị cung cấp suất ăn không đạt yêu cầu; kiểm tra thực tế phát hiện không ít sai phạm.
Cam kết không chỉ là thủ tục
Hiện nay, có 317 công ty đang cung ứng suất ăn cho khoảng 3.500 trường học trên địa bàn TP.HCM. Việc ký cam kết với các đơn vị này không chỉ mang tính thủ tục, mà còn là sự ràng buộc về trách nhiệm pháp lý và đạo đức trong việc cung cấp bữa ăn an toàn cho học sinh.
Bà Lan nhấn mạnh, việc quản lý bữa ăn học đường không thể chỉ dừng ở khâu ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn, mà phải được kiểm soát xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu, chế biến, vận chuyển đến khâu phân phối tại trường. Thực phẩm đưa vào trường học phải bảo đảm nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, HACCP hoặc thuộc các chuỗi thực phẩm an toàn đã được thẩm định.
Hiệu trưởng chịu trách nhiệm cao nhất
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khẳng định, nhà trường tuyệt đối không được "khoán trắng" cho đơn vị cung cấp suất ăn. Sau khi ký kết, trường học vẫn phải tổ chức giám sát chặt chẽ toàn bộ quy trình, từ điều kiện vận chuyển, thời gian giao nhận, khoảng cách vận chuyển, nhiệt độ bảo quản đến quy trình sơ chế, chế biến và chia suất ăn.
Trong đó, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất nếu để xảy ra vụ việc ngộ độc thực phẩm trong trường học. Quan điểm của ngành là "phòng ngừa hơn xử lý", nhưng trong điều kiện khí hậu nóng ẩm và số lượng cơ sở lớn, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều bên.
Vai trò của phụ huynh và doanh nghiệp
Bà Lan cho biết phụ huynh cũng cần tham gia giám sát bữa ăn học đường. Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khuyến khích ban đại diện cha mẹ học sinh phối hợp kiểm tra đột xuất nguồn nguyên liệu, điều kiện chế biến và khâu cung ứng suất ăn. Khi phản ánh, phụ huynh cần nêu rõ nội dung, địa điểm và cung cấp danh tính để cơ quan chức năng có cơ sở xác minh.
Về phía doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Nụ, Giám đốc Công ty TNHH MTV suất ăn công nghiệp Tú Anh, chia sẻ với gần 30 năm gắn bó với lĩnh vực suất ăn công nghiệp, bà luôn xem đây là ngành đặc biệt nhạy cảm, đòi hỏi người làm phải có tâm và giữ vững đạo đức nghề nghiệp. Yếu tố then chốt là kiểm soát chặt ngay từ đầu vào.
Đại diện Công ty cổ phần Hảo Phát Catering cho biết, với suất ăn học đường, yêu cầu cốt lõi là phải kiểm soát chặt toàn bộ quy trình, từ nguồn nguyên liệu đầu vào đến khâu giao nhận. Công ty kiên quyết không chọn nhà cung cấp chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ nhưng không bảo đảm nguồn gốc.
Thách thức về giá cả và kiểm tra đột xuất
Đại diện doanh nghiệp cũng cho biết thêm, hiện doanh nghiệp cung cấp suất ăn chịu nhiều áp lực từ việc tìm nhà cung cấp uy tín, biến động giá thực phẩm đến chi phí vận hành. Mức giá tại một số trường hiện chỉ hơn 30.000 đồng/suất là khá thấp; để vừa bảo đảm an toàn thực phẩm vừa đáp ứng dinh dưỡng, mức phù hợp nên ở khoảng 45.000 - 50.000 đồng/suất.
Trao đổi bên lề buổi lễ, bà Phạm Khánh Phong Lan cho biết công tác thanh tra hiện vẫn còn nhiều rào cản bởi phần lớn hoạt động kiểm tra phải thực hiện theo kế hoạch và thông báo trước. "Nhiều nơi được báo trước, đến kiểm tra thì cái gì cũng tốt, cũng sạch, cũng tươm tất nhưng thực tế vận hành hằng ngày chưa chắc như vậy", bà cho hay.
Theo bà Lan, kiểm tra đột xuất sẽ phản ánh đúng thực tế mức độ tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của doanh nghiệp. Hiện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đang kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép tăng cường thanh tra đột xuất trên cơ sở các nguồn tin có căn cứ.
Trong quý 1/2026, cơ quan chức năng đã kiểm tra khoảng 30 - 40% cơ sở cung ứng. Qua kiểm tra, vẫn ghi nhận một số vi phạm đáng lo ngại như sử dụng nguyên liệu không bảo đảm chất lượng, thậm chí có trường hợp dùng thịt quá hạn sử dụng để chế biến suất ăn cho học sinh.
Trong 2 ngày 8.4 - 9.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã tổ chức các buổi triển khai kế hoạch kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, đồng thời phổ biến chi tiết nội dung cam kết đến các cơ sở cung cấp suất ăn trên địa bàn.
