Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ việc quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng, từ khâu sản xuất ban đầu đến chế biến, phân phối và tiêu dùng. Đây là giải pháp toàn diện nhằm kiểm soát chất lượng thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân và nâng cao uy tín hàng Việt trên thị trường.
Thực trạng và thách thức
Theo thống kê của Bộ Y tế, trong năm 2024, cả nước ghi nhận hơn 80 vụ ngộ độc thực phẩm, với hơn 2.000 người mắc và 28 trường hợp tử vong. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, quy trình chế biến không đảm bảo vệ sinh và việc kiểm soát lỏng lẻo ở các khâu trung gian. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một hệ thống quản lý chặt chẽ, xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.
Giải pháp quản lý theo chuỗi
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phối hợp với các bộ ngành liên quan xây dựng đề án "Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng giai đoạn 2025-2030". Đề án tập trung vào việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn như VietGAP, GlobalGAP, và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đối với các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản, cho biết: "Việc quản lý theo chuỗi giúp chúng ta kiểm soát được từng khâu, từ con giống, thức ăn, thuốc thú y đến quá trình chế biến, bảo quản. Khi có sự cố xảy ra, chúng ta có thể nhanh chóng khoanh vùng và xử lý, giảm thiểu thiệt hại."
Ứng dụng công nghệ trong truy xuất
Một trong những điểm nhấn của đề án là ứng dụng công nghệ thông tin và blockchain trong truy xuất nguồn gốc. Người tiêu dùng có thể quét mã QR trên sản phẩm để biết rõ thông tin về nơi sản xuất, ngày thu hoạch, quy trình chế biến và vận chuyển. Điều này tạo sự minh bạch và niềm tin cho người mua, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm.
Hiện nay, đã có hơn 5.000 doanh nghiệp và hợp tác xã trên cả nước tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, với hơn 10.000 sản phẩm được gắn mã QR. Số lượng này dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào cuối năm 2025.
Vai trò của người tiêu dùng
Theo các chuyên gia, người tiêu dùng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quản lý chuỗi cung ứng. Khi người dân có ý thức lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ưu tiên sản phẩm đã được chứng nhận an toàn, các doanh nghiệp sẽ buộc phải cải thiện quy trình sản xuất và kinh doanh để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Bà Lê Thị Hồng Vân, một bà nội trợ tại Hà Nội, chia sẻ: "Tôi thường mua thực phẩm ở các cửa hàng có uy tín, có tem nhãn đầy đủ. Khi thấy sản phẩm có mã QR, tôi thường quét để xem thông tin. Điều này giúp tôi yên tâm hơn về chất lượng."
Kết luận
Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng là hướng đi tất yếu để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao giá trị nông sản Việt. Với sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng, việc kiểm soát chất lượng thực phẩm sẽ ngày càng hiệu quả, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp bền vững và an toàn.
