UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác rà soát, cập nhật thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn năm 2026. Đây là một nhiệm vụ trọng tâm thuộc Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027).
Chiến dịch 500 ngày đêm và mục tiêu xác định danh tính
Chiến dịch 500 ngày đêm được phát động từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, với mục tiêu đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo kế hoạch, việc thu nhận mẫu ADN thân nhân là bước then chốt để xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công và liệt sĩ, tích hợp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và dữ liệu căn cước. Dữ liệu này sẽ tạo nền tảng khoa học cho đối sánh ADN, giúp trả lại tên tuổi cho các liệt sĩ chưa xác định danh tính.
Thành phố yêu cầu việc triển khai phải thống nhất, đồng bộ từ cấp thành phố đến cơ sở, đảm bảo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống” trong cập nhật dữ liệu. Quá trình thu mẫu ADN phải đúng đối tượng, đúng quy trình, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc khó khăn trong đi lại bằng phương án thu mẫu lưu động tại nơi cư trú.
Quy trình rà soát và thu nhận mẫu ADN
Kế hoạch được triển khai trên toàn địa bàn TP.HCM. Đối tượng gồm thân nhân đang hưởng trợ cấp liệt sĩ và thân nhân theo dòng họ ngoại của liệt sĩ có hồ sơ do thành phố quản lý. Việc lấy mẫu ưu tiên thân nhân bên ngoại theo thứ tự: mẹ đẻ, bà ngoại, anh chị em cùng mẹ, bác, cậu, dì bên ngoại và các trường hợp khác theo quy định.
Giai đoạn rà soát, cập nhật dữ liệu phải hoàn thành trước ngày 27/7. Sau đó, giai đoạn thu nhận mẫu ADN dự kiến bắt đầu theo lịch do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) ban hành. Công an TP.HCM chủ trì phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương rà soát, xác minh, cập nhật thông tin thân nhân liệt sĩ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời tuyên truyền, vận động thân nhân tham gia lấy mẫu. Việc thu nhận và vận chuyển mẫu sinh phẩm phải đảm bảo an ninh, an toàn.
Phân công nhiệm vụ các cơ quan
Sở Nội vụ có nhiệm vụ thống kê danh sách thân nhân liệt sĩ đang hưởng trợ cấp, phối hợp cập nhật dữ liệu, đối sánh thông tin để phục vụ xác định danh tính liệt sĩ. Khi có căn cứ xác minh, kết quả sẽ được thông báo cho gia đình. Sở Y tế chịu trách nhiệm đảm bảo điều kiện y tế tại các điểm lấy mẫu, bố trí lực lượng hỗ trợ, chuẩn bị phương tiện sơ cấp cứu và theo dõi sức khỏe người tham gia. Ngành y tế cũng triển khai các điểm lấy mẫu lưu động cho người già, sức khỏe yếu hoặc không thể đến điểm tập trung.
Sở Văn hóa và Thể thao, Bộ Tư lệnh TP.HCM, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cùng các cơ quan báo chí được giao đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa nhân văn của việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN, vận động thân nhân liệt sĩ tham gia cung cấp mẫu. UBND các phường, xã, đặc khu thành lập tổ công tác rà soát, xác minh thông tin, thu thập phiếu khảo sát, cập nhật dữ liệu và phối hợp tổ chức lấy mẫu ADN trên địa bàn. Kinh phí thực hiện được bố trí từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Công an TP.HCM là cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc và tổng hợp kết quả triển khai.
Kết quả ban đầu và ý nghĩa nhân văn
Theo số liệu tổng hợp, tính đến ngày 26/7, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.491 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 467 hài cốt trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Đáng chú ý, các đơn vị đã phát hiện và quy tập 10 mộ liệt sĩ tập thể. Những kết quả này cho thấy sự quyết tâm cao độ trong chiến dịch, đặc biệt là qua các trường hợp điển hình như việc xác định danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên từ hài cốt phát hiện tại công viên Lê Thị Riêng.
Mỗi mẫu ADN thu nhận từ thân nhân liệt sĩ là một cơ hội để trả lại tên tuổi, danh dự cho người đã hy sinh. Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ mang ý nghĩa chính trị, xã hội mà còn thấm đẫm tinh thần nhân văn sâu sắc, góp phần hàn gắn nỗi đau chiến tranh và khẳng định đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
