Chiều 26/3, tại Công viên Lê Thị Riêng (quận 10, TP.HCM), Đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ (Đội K92) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự TP.HCM đã tổ chức lễ bàn giao 155 bộ hài cốt liệt sĩ cho các địa phương. Số hài cốt này được phát hiện trong đợt khảo sát mở rộng tại khu vực công viên, nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại đây lên 843 bộ kể từ khi công viên được xây dựng.
Phát hiện trong đợt khảo sát mở rộng
Ông Nguyễn Bá Đạt, Đội trưởng Đội K92, cho biết đợt khảo sát mở rộng được tiến hành từ tháng 1/2024 trên diện tích hơn 2.000m2 thuộc phần đất phía nam công viên. Các máy dò kim loại và thiết bị chuyên dụng đã phát hiện 155 hố chôn tập thể, mỗi hố chứa từ 1 đến 3 bộ hài cốt. “Sau khi khai quật, chúng tôi thu được 155 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như dép cao su, bi đông, bát ăn cơm và một số vật dụng cá nhân khác,” ông Đạt nói.
Các bộ hài cốt được bọc cẩn thận trong vải liệm, đặt vào hòm tôn và đưa về Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng để giám định ADN. Quá trình khai quật kéo dài 45 ngày với sự tham gia của 50 cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương.
Ý nghĩa lịch sử và tâm linh
Công viên Lê Thị Riêng vốn là nghĩa trang liệt sĩ lớn nhất miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Từ năm 1975 đến 1983, nơi đây đã an táng hàng nghìn liệt sĩ hy sinh tại các mặt trận. Khi thành phố quy hoạch xây dựng công viên vào năm 1983, hơn 700 bộ hài cốt đã được cải táng về các nghĩa trang khác. Tuy nhiên, do công tác khảo sát thời đó còn hạn chế, nhiều bộ hài cốt vẫn còn nằm lại dưới lòng đất.
Việc phát hiện thêm 155 bộ hài cốt có ý nghĩa to lớn đối với các gia đình liệt sĩ. Bà Nguyễn Thị Hoa (70 tuổi, ngụ quận Tân Bình) chia sẻ: “Gia đình tôi có chú là liệt sĩ hy sinh năm 1972. Sau bao nhiêu năm tìm kiếm, hôm nay tôi mới hy vọng có thể tìm thấy hài cốt của chú. Cảm ơn Đội K92 đã không ngừng nỗ lực.”
Kế hoạch giám định và bàn giao
Sau khi giám định ADN, 155 bộ hài cốt sẽ được bàn giao cho các tỉnh, thành phố trên cả nước theo danh sách thân nhân đã đăng ký. Dự kiến quá trình giám định kéo dài 3 tháng, với sự tham gia của Viện Pháp y Quân đội và Trung tâm Giám định ADN Quốc gia.
Đại tá Trần Văn Hùng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự TP.HCM, cho biết: “Đây là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chức năng và người dân. Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng khảo sát ở các khu vực lân cận để tìm kiếm thêm hài cốt liệt sĩ.”
Sự đồng lòng của người dân
Trong suốt quá trình khai quật, nhiều người dân đã tự nguyện tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng. Anh Lê Văn Phúc (35 tuổi, ngụ quận 10) xin nghỉ phép để cùng đội tìm kiếm đào bới. “Tôi không ngại vất vả, chỉ mong góp phần để các anh hùng được yên nghỉ,” anh Phúc nói.
Các chuyên gia khảo cổ cũng tham gia tư vấn về kỹ thuật khai quật để bảo toàn tối đa di cốt. Ông Nguyễn Văn Hải, Giám đốc Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, nhận định: “Việc tìm thấy 155 bộ hài cốt là minh chứng cho sự hy sinh to lớn của các liệt sĩ. Đó cũng là bài học về lòng biết ơn đối với thế hệ trẻ.”
Đến nay, tổng số hài cốt liệt sĩ được phát hiện tại Công viên Lê Thị Riêng là 843 bộ, trong đó 688 bộ đã được giám định và bàn giao về gia đình. Số còn lại đang tiếp tục được xác minh. Đội K92 cam kết sẽ hoàn thành công tác khảo sát toàn bộ diện tích công viên trong năm 2024.
