Ngày 28.7, lực lượng chức năng thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM đã quy tập thêm 19 hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, trong đó có một mộ tập thể gồm 9 hài cốt. Tính đến cuối ngày, tổng số hài cốt tìm thấy tại đây đã lên 144.
Phát hiện mộ tập thể mới
Theo Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM, lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm tại vị trí thứ hai trong công viên. Việc đào thăm dò được triển khai dựa trên thông tin từ nhân chứng và dấu vết khảo sát thực địa. Trong ngày, lực lượng phát hiện 10 hài cốt chôn riêng lẻ và 1 mộ tập thể có 9 hài cốt, cùng một số di vật.
Thời tiết mưa nắng thất thường gây nhiều khó khăn cho công tác khai quật. Tuy nhiên, lực lượng vẫn huy động 3 máy cuốc, di dời hơn 80 m³ đất để mở rộng khu vực tìm kiếm.
Quy trình khai quật tỉ mỉ
Từng lớp đất tại khu vực hài cốt phát lộ được bóc tách, sàng lọc cẩn trọng nhằm hạn chế xáo trộn, tránh bỏ sót các phần hài cốt và di vật. Các mẫu đủ điều kiện sẽ được thu nhận, mã hóa và bảo quản để phục vụ giám định, xác định danh tính.
Trước đó, ngày 27.7, lực lượng tìm thấy thêm 8 hài cốt, nâng tổng số lên 125. Sau đó, chỉ trong ngày 28.7, số lượng tăng thêm 19 hài cốt, đạt 144.
Cơ sở lịch sử và khoa học
Khu vực công viên Lê Thị Riêng trước đây là nghĩa địa Đô Thành, Chí Hòa – Sài Gòn. Sau năm 1975, nghĩa địa được giải tỏa, cải tạo thành công viên; nhiều dấu tích, công trình và ranh giới cũ không còn nguyên trạng. Từ năm 1995, TP.HCM đã tiếp nhận thông tin từ nhân chứng về những rãnh mộ tại đây, nhưng việc xác định vị trí cụ thể gặp nhiều khó khăn do hiện trạng thay đổi, thiếu bản đồ và mốc đối chiếu.
Từ tháng 11.2018 đến tháng 5.2026, nhóm nghiên cứu do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng chủ trì đã tổng hợp ảnh hiện trường, không ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ trước và sau năm 1975, báo cáo quân sự, hồ sơ giải tỏa nghĩa địa cùng lời kể của nhân chứng. Các lớp dữ liệu được xử lý, chuyển đổi hệ tọa độ và chồng xếp để đối chiếu địa hình năm 1968 với hiện trạng công viên. Kết quả nghiên cứu bước đầu khoanh vùng 3 vị trí nghi có rãnh mộ tập thể.
Ngày 8.6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức hội thảo, xác định có đủ cơ sở lịch sử, khoa học, pháp lý và thực tiễn để khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và khai quật. Từ ngày 14 đến 30.6, các lực lượng khảo sát bằng radar xuyên đất, phân tích địa tầng. Ngày 23.6, việc đào rãnh khảo sát được triển khai tại khu vực nghi vấn; sau đó phạm vi tìm kiếm từng bước được mở rộng. Ngày 6.7, lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng chính thức được tổ chức.
Kế hoạch tiếp theo
Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, phối hợp với các cơ quan chuyên môn, nhân chứng lịch sử và đơn vị liên quan để thu thập, đối chiếu thông tin. “Mục tiêu là tìm kiếm đầy đủ, quy tập cẩn trọng và từng bước xác định danh tính, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương,” một đại diện Bộ Tư lệnh TP.HCM nhấn mạnh.
