Hà Nội vừa chính thức đưa vào hoạt động mô hình dưỡng lão bán trú công lập đầu tiên tại phường Long Biên, với hình thức “sáng đi – chiều về”, nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng tăng. Thành phố hiện có hơn 1,3 triệu người cao tuổi, nhưng hệ thống dưỡng lão công lập và tư nhân mới chỉ đáp ứng khoảng 3-5% nhu cầu.
Mô hình thí điểm tại phường Long Biên
Cơ sở được đặt tại Y tế Thạch Bàn (số 1, ngõ 307 Thạch Bàn, phường Long Biên), do Trạm Y tế phường Long Biên vận hành, với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện đa khoa Đức Giang. Phường Long Biên có 67.062 người, trong đó nhóm từ 60 tuổi trở lên là 8.720 người, chiếm 13% dân số và đang gia tăng nhanh. Khảo sát cho thấy 68,1% người cao tuổi trên địa bàn sống chung với bệnh mạn tính không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp, tiểu đường, xương khớp; và 794 trường hợp suy giảm chức năng, mất tự chủ sinh hoạt.
Hoạt động hàng ngày tại cơ sở
Từ 7 giờ sáng, người cao tuổi đến cơ sở, được kiểm tra sức khỏe đầu ngày: đo huyết áp, mạch, nhiệt độ, hỏi về giấc ngủ, ăn uống, và việc sử dụng thuốc đối với người có bệnh nền. Các chỉ số được ghi lại để theo dõi. Người khỏe tham gia vận động; người mệt hoặc huyết áp bất thường được nghỉ ngơi. Khoảng 8h30, các cụ tập trung nghe giáo dục sức khỏe, sau đó tự chọn hoạt động phù hợp như tập thể dục, chơi cờ tướng, cờ vua, đọc sách, hoặc bài tập vận động tay, ghi nhớ, ném bóng. Cường độ tập được điều chỉnh theo tuổi, thể trạng và bệnh nền.
Khoảng 11h30, các cụ dùng bữa trưa với thực đơn thay đổi theo tuần, điều chỉnh cho từng nhóm nhu cầu đặc biệt. Sau đó nghỉ trưa tại 5 phòng với khoảng 40 giường, được giữ yên tĩnh và theo dõi sức khỏe. Buổi chiều bắt đầu từ 14h với các hoạt động tiếp theo, và đến cuối ngày các cụ trở về nhà.
Phản hồi tích cực từ người dân
Bà Nguyễn Thị Toán, phường Long Biên, chia sẻ: “Khi đến trung tâm, tôi được các y bác sĩ chăm sóc tận tình, khác với lúc ở nhà khi con cháu đi làm, không có người thường xuyên nhắc nhở.” Anh Lê Đức Hiếu, cũng ở phường Long Biên, cho biết mẹ anh sau khi bố qua đời có dấu hiệu khép kín, ít giao tiếp, nhưng từ khi tham gia trung tâm, bà đã cởi mở, vui vẻ hơn và gắn kết hơn với gia đình. Hiện có hơn 100 người đến trải nghiệm và khoảng 10 người đăng ký tham gia thường xuyên. Chi phí dự kiến khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng.
Kế hoạch mở rộng
Bác sĩ Nguyễn Khắc Thúy, Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên, cho biết người cao tuổi được chăm sóc từ 7h30 đến 17h hàng ngày. Trường hợp khẩn cấp, cơ sở có thể xử lý ban đầu và phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Đức Giang để cấp cứu nhanh. Hà Nội dự kiến thí điểm mô hình tại 5 xã, phường trước khi đánh giá và triển khai tại 126 xã, phường. Ông Đinh Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho biết thành phố sẽ kết hợp với Hội Người cao tuổi, các câu lạc bộ liên thế hệ, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên để tổ chức thêm hoạt động văn hóa, thể thao.
Các chuyên gia nhận định mô hình giúp người cao tuổi tăng cường vận động, giao tiếp xã hội và được theo dõi sức khỏe thường xuyên, giảm nguy cơ cô đơn, suy giảm thể lực và chậm phát hiện vấn đề sức khỏe.
