Chuyên gia đề xuất chính sách linh hoạt, hỗ trợ dài hạn để khuyến khích sinh con
Trong bối cảnh tỷ lệ sinh đang giảm tại nhiều địa phương, các chuyên gia về dân số và gia đình đã đưa ra những khuyến nghị quan trọng nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích phụ nữ sinh con. Tiến sĩ Phạm Thị Lan, Trưởng phòng Phát triển dân số thuộc Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), nhấn mạnh rằng các chính sách không nên áp dụng một cách "rập khuôn" cho tất cả các khu vực.
Linh hoạt theo đặc thù địa phương
Theo Tiến sĩ Lan, người dân, đặc biệt là phụ nữ ở mỗi địa phương, sẽ phải đối mặt với những khó khăn và rào cản riêng biệt khi đưa ra quyết định sinh con. "Mỗi địa phương phải tìm hiểu xem những yếu tố nào thực sự cản trở đến nguyện vọng sinh con của họ, từ đó đưa ra chính sách, mô hình hỗ trợ phù hợp", bà Lan chia sẻ. Các chính sách bổ sung cần hướng tới việc giải quyết một cách thực tế và toàn diện các rào cản này.
Các biện pháp được đề xuất bao gồm:
- Chính sách việc làm thân thiện với gia đình, chẳng hạn như thiết kế nơi giữ trẻ trong các khu công nghiệp.
- Chính sách đảm bảo việc làm ổn định cho phụ nữ sau khi sinh con.
- Hỗ trợ đào tạo nghề hoặc chuyển đổi công việc sau khi sinh con.
Chú trọng giải pháp nhà ở và chăm sóc trẻ
Một chuyên gia về dân số khác nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách nhà ở trong việc hỗ trợ lao động trẻ đạt mục tiêu tăng tỷ lệ sinh. Các địa phương nên phát triển các khu nhà cho thuê giá rẻ, phù hợp với thu nhập và ưu tiên cho các cặp vợ chồng trẻ. Các khu công nghiệp cũng cần hình thành những khu nhà cho thuê giá rẻ, tương tự như ký túc xá dành cho sinh viên.
Những khu nhà này nên được trang bị các tiện ích thiết yếu như nhà trẻ và siêu thị, giúp các gia đình trẻ có nơi ở ổn định, thuận lợi trong việc gửi con nhỏ với chi phí hợp lý. Điều này sẽ tạo điều kiện để họ yên tâm lao động, kết hôn và quyết định sinh con.
Hỗ trợ dài hạn thay vì một lần
Bà Nguyễn Thị Diệu Hồng, chuyên gia về gia đình và bình đẳng giới, cho rằng cần xây dựng một hệ thống chính sách ổn định và dài hạn. Mục tiêu là biến việc sinh và nuôi dạy con cái từ một gánh nặng thành một trải nghiệm được xã hội hỗ trợ toàn diện, từ đó khuyến khích các gia đình trẻ sẵn sàng sinh đủ hai con.
Bà Hồng chỉ ra rằng hệ thống chăm sóc trẻ nhỏ tại Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống, đặc biệt là đối với trẻ em dưới 3 tuổi. "Nếu không có dịch vụ chăm sóc trẻ em an toàn và chi phí hợp lý, phụ nữ sẽ rất khó yên tâm quay lại làm việc và càng khó quyết định sinh thêm con", bà Hồng nhận định.
Tiến sĩ Phạm Thị Lan cũng đồng tình với quan điểm này, nhấn mạnh rằng UNFPA mong muốn Chính phủ triển khai các chính sách hỗ trợ dài hơi thay vì chỉ hỗ trợ tài chính một lần. "Hỗ trợ một lần hiệu quả sẽ không được như mong muốn và tác động lâu dài sẽ hạn chế", bà Lan giải thích.
Bà đề xuất thay vì hỗ trợ tài chính một lần cho phụ nữ sinh con, Chính phủ có thể cung cấp hỗ trợ định kỳ cho mỗi trẻ em trong khoảng thời gian nhất định, chẳng hạn từ 3 tháng đến 3 năm đầu đời. "1.000 ngày đầu đời trẻ vừa cần phải hỗ trợ chăm sóc về y tế, chăm sóc tinh thần và các nhu cầu khác. Do vậy, nên có một khoản hỗ trợ hằng tháng giúp trẻ được phát triển toàn diện", bà Lan nói thêm.
Trách nhiệm chung của toàn xã hội
Tiến sĩ Lan cũng lưu ý rằng các chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh con không chỉ nên hướng tới phụ nữ mà đây là trách nhiệm chung của cả nam giới và toàn xã hội. "Phụ nữ không phải không muốn sinh con mà họ không có đủ các điều kiện hỗ trợ tốt để đưa ra quyết định sinh con hay sinh thêm con. Đây cũng là trách nhiệm của nam giới và toàn xã hội chứ không chỉ riêng phụ nữ", bà Lan khẳng định.
Những khuyến nghị này nhằm tạo ra một môi trường thuận lợi, nơi các gia đình trẻ có thể yên tâm sinh con và nuôi dạy con cái một cách tốt nhất, góp phần vào sự phát triển bền vững của dân số quốc gia.
