Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu từ nay đến 30/6
Bộ Tài chính hiện đang tiến hành lấy ý kiến về dự án Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhằm quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng, dầu. Theo đề xuất mới nhất, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol) sẽ được giảm từ 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng cho mỗi lít. Đồng thời, thuế đối với dầu diesel cũng được đề xuất giảm một nửa, từ 1.000 đồng xuống còn 500 đồng mỗi lít.
Chi tiết mức giảm thuế và thời gian áp dụng
Riêng đối với nhiên liệu bay, mức thuế dự kiến sẽ giảm từ 1.500 đồng xuống còn 1.000 đồng mỗi lít. Nếu được thông qua, các mức thuế mới này sẽ có hiệu lực từ ngày ký ban hành Nghị quyết cho đến hết ngày 30 tháng 6 năm nay. Trong trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có văn bản đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp và trình Chính phủ xem xét quyết định.
Phương án điều chỉnh thuế này được xây dựng dựa trên cơ sở đề xuất từ Bộ Công Thương. Hiện nay, thuế bảo vệ môi trường chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở của xăng, dầu. Việc đưa mức thuế về 0 đồng thuộc thẩm quyền trình Quốc hội xem xét và quyết định, trong khi điều chỉnh giảm trong khung thuế hiện hành thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Tác động đến ngân sách và giá bán lẻ
Bộ Tài chính ước tính rằng, nếu thực hiện phương án giảm thuế như đề xuất, ngân sách nhà nước có thể giảm thu bình quân khoảng 1.790 tỷ đồng mỗi tháng, bao gồm cả phần giảm thu từ thuế giá trị gia tăng. Thuế bảo vệ môi trường là một loại thuế gián thu và được tính trực tiếp vào giá bán hàng hóa.
Theo tính toán chi tiết, nếu áp dụng mức giảm đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay như đề xuất, trong điều kiện các yếu tố khác cấu thành giá cơ sở không thay đổi, giá bán lẻ sẽ giảm tương ứng. Cụ thể:
- Với xăng (trừ ethanol), mức thuế bảo vệ môi trường giảm 1.000 đồng mỗi lít sẽ làm giá bán lẻ giảm khoảng 1.080 đồng mỗi lít, đã bao gồm phần giảm thuế giá trị gia tăng.
- Đối với nhiên liệu bay và dầu diesel, mức thuế giảm 500 đồng mỗi lít sẽ kéo giá bán lẻ giảm khoảng 540 đồng mỗi lít, cũng đã bao gồm phần giảm thuế giá trị gia tăng.
Tuy nhiên, giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào biến động giá xăng, dầu thành phẩm trên thị trường thế giới. Do đó, mức giảm thực tế còn tùy thuộc vào diễn biến giá quốc tế trong từng thời điểm cụ thể.
Ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng và lạm phát
Theo tính toán của Cục Thống kê, việc thực hiện giải pháp giảm thuế này có thể khiến chỉ số giá tiêu dùng chung tháng 3 năm 2026 tăng thêm khoảng 1,63 điểm phần trăm so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông. Tác động trực tiếp làm chỉ số giá tiêu dùng quý I năm 2026 so với cùng kỳ năm trước tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm.
Đồng thời, chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2026 so với năm 2025 ước tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm. Mức tăng này vẫn thấp hơn so với kịch bản giữ nguyên thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu. Nếu giữ nguyên mức thuế như hiện hành, chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2026 so với năm 2025 có thể tăng khoảng 1,4 điểm phần trăm.
Như vậy, việc giảm thuế được đánh giá là góp phần tích cực trong việc kiềm chế lạm phát. Bộ Tài chính cho rằng, phương án điều chỉnh này vẫn bảo đảm nằm trong khung mức thuế theo quy định của Luật Thuế bảo vệ môi trường, đúng thẩm quyền và là một giải pháp hỗ trợ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, trong đó có yêu cầu kiểm soát lạm phát hiệu quả.
Quy định hiện hành về thuế bảo vệ môi trường
Theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường năm 2026, xăng (trừ ethanol) chịu thuế 2.000 đồng mỗi lít; dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn chịu thuế 1.000 đồng mỗi lít; mỡ nhờn chịu thuế 1.000 đồng mỗi kilôgam; dầu hỏa chịu thuế 600 đồng mỗi lít. Riêng nhiên liệu bay chịu thuế 1.500 đồng mỗi lít, cao hơn 500 đồng mỗi lít so với năm 2025.
