Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm mạnh thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu
Bộ Tài chính hiện đang tiến hành lấy ý kiến góp ý từ các bộ ngành, cơ quan liên quan cho dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu. Động thái này được thực hiện nhằm cụ thể hóa Kết luận số 14 ngày 20/3/2026 của Bộ Chính trị, tập trung vào các nhiệm vụ và giải pháp then chốt để bảo đảm nguồn cung ổn định, kiểm soát giá cả nhiên liệu, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Mức thuế giảm một nửa so với hiện hành
Theo phương án đề xuất chi tiết từ Bộ Tài chính, mức thuế bảo vệ môi trường sẽ được điều chỉnh giảm mạnh, tương đương 50% so với quy định hiện hành. Cụ thể:
- Đối với xăng (trừ etanol): Mức thuế đề xuất là 1.000 đồng/lít.
- Đối với dầu diesel: Mức thuế đề xuất là 500 đồng/lít.
- Đối với nhiên liệu bay: Mức thuế đề xuất là 1.000 đồng/lít, giảm 500 đồng so với trước.
Dự thảo Nghị quyết này được đề xuất áp dụng ngay từ thời điểm ký ban hành và sẽ có hiệu lực cho đến hết ngày 30/6/2026. Trong trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất chính thức gửi Bộ Tài chính. Sau đó, Bộ Tài chính sẽ chủ trì tổng hợp và trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Tác động trực tiếp đến giá bán lẻ và ngân sách nhà nước
Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gián thu, được tính trực tiếp vào giá bán của hàng hóa. Do đó, việc giảm thuế theo phương án này sẽ tác động ngay lập tức đến giá bán lẻ. Ước tính ban đầu cho thấy:
- Giá xăng bán lẻ (đã bao gồm tác động từ việc giảm thuế giá trị gia tăng) có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít.
- Với dầu diesel và nhiên liệu bay, mức giảm giá dự kiến vào khoảng 540 đồng/lít.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng lưu ý rằng giá bán lẻ xăng dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào biến động của giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới. Do đó, mức giảm cụ thể có thể thay đổi tùy theo tình hình thực tế.
Về tác động đến ngân sách nhà nước, theo tính toán sơ bộ, việc giảm thuế bảo vệ môi trường như đề xuất có thể khiến ngân sách bình quân mỗi tháng giảm thu khoảng 1.790 tỷ đồng. Con số này đã bao gồm cả phần giảm thu từ thuế giá trị gia tăng.
Bối cảnh giá xăng dầu thế giới tăng mạnh
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh giá xăng dầu thành phẩm thế giới đã tăng mạnh trong vòng 2 tuần trở lại đây. Để ứng phó, Liên Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đã điều hành giá theo hướng vừa tăng giá bán lẻ trong nước, vừa chi sử dụng Quỹ bình ổn giá. Cụ thể:
- Xăng E5RON92: Mức giá tối đa 27.177 đồng/lít (tăng 4.673 đồng/lít).
- Xăng RON95-III: Mức giá tối đa 30.690 đồng/lít (tăng 5.115 đồng/lít).
- Dầu diesel 0.05S: Mức giá tối đa 33.420 đồng/lít (tăng 6.395 đồng/lít).
Trước tình hình này, việc điều chỉnh chính sách thuế được xem là một giải pháp cấp bách và thiết thực, nhằm góp phần kiềm chế đà tăng giá xăng dầu, hỗ trợ ổn định đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Quy trình xây dựng và thời hạn góp ý
Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng dự thảo nghị quyết được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn, trên cơ sở chỉ đạo trực tiếp từ Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ. Mục tiêu là sử dụng hiệu quả công cụ tài khóa để ổn định giá nhiên liệu, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi nền kinh tế trong giai đoạn hiện nay.
Để kịp thời hoàn thiện và trình dự thảo Nghị quyết, Bộ Tài chính đề nghị các bộ ngành, cơ quan liên quan gửi ý kiến góp ý chính thức trước ngày 26/3. Đây là bước đi quan trọng nhằm sớm triển khai chính sách hỗ trợ thiết thực cho người tiêu dùng và doanh nghiệp trước những biến động phức tạp của thị trường nhiên liệu toàn cầu.
