Tây Ban Nha đóng cửa không phận với máy bay Mỹ, phản đối chiến dịch quân sự tại Iran
Ngày 30/03, Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles đã chính thức tuyên bố đóng cửa không phận quốc gia đối với mọi máy bay quân sự của Mỹ có liên quan đến cuộc chiến tại Iran. Động thái này được xem là một bước đi quyết liệt, thể hiện rõ lập trường phản đối của Madrid đối với chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel dẫn đầu tại khu vực Trung Đông.
Lập trường cứng rắn của Tây Ban Nha
Bà Robles nhấn mạnh rằng Tây Ban Nha sẽ không cấp phép cho quân đội Mỹ sử dụng không phận cũng như hai căn cứ quân sự phối hợp quan trọng là Rota và Morón cho bất kỳ hành động nào liên quan đến cuộc chiến tranh Iran. Thủ tướng Pedro Sánchez mô tả cuộc xung đột này là "bất hợp pháp, liều lĩnh và bất công", khẳng định cam kết bảo vệ các nguyên tắc luật pháp quốc tế.
Tây Ban Nha hiện là quốc gia châu Âu có tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất đối với các hành động quân sự của Washington và Tel Aviv. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Sánchez kiên trì bảo vệ các giá trị pháp lý, sau khi từng chỉ trích gay gắt chiến dịch của Israel tại Gaza.
Phản ứng từ phía Mỹ
Tổng thống Donald Trump đã đe dọa trả đũa bằng cách cắt đứt quan hệ thương mại với Madrid sau khi bị từ chối quyền tiếp cận các căn cứ quân sự chiến lược tại miền Nam Tây Ban Nha. Điều này cho thấy căng thẳng ngoại giao giữa hai nước đang leo thang, với những hệ lụy tiềm ẩn đối với an ninh khu vực và toàn cầu.
Bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông
Cùng ngày, Iran đã tấn công trung tâm năng lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nằm ngoài Eo biển Hormuz, khiến thị trường dầu mỏ chịu áp lực lớn. Hình ảnh vệ tinh do Soar Atlas công bố cho thấy các đám cháy bùng phát tại hai trạm bơm dọc tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah, một tuyến vận chuyển quan trọng đưa dầu thô từ Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Đường ống này được thiết kế như một lộ trình xuất khẩu thay thế, cho phép tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz. Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại rằng Iran có thể đang nhắm tới các tuyến xuất khẩu thay thế mà các đồng minh của Mỹ sử dụng, nhằm giảm phụ thuộc vào tuyến đường thủy chiến lược này.
Các tuyến vận chuyển dầu mỏ thay thế
Bên cạnh tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của UAE, khu vực Trung Đông hiện còn ghi nhận sự nổi lên của hai tuyến vận chuyển khác như những phương án thay thế đáng chú ý:
- Tuyến đường ống Đông-Tây của Arab Saudi: Do Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco vận hành, tuyến ống dài khoảng 1.200 km này kết nối trung tâm xử lý dầu Abqaiq với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, cho phép xuất khẩu dầu trực tiếp mà không phụ thuộc vào Eo biển Hormuz. Hiện nay, tuyến này đang được khai thác ở mức công suất tối đa với sản lượng xuất khẩu đạt xấp xỉ 5 triệu thùng/ngày.
- Đường ống Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ (Kirkuk-Ceyhan): Đây là một lựa chọn chiến lược nối các mỏ dầu của Iraq với bờ Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ, có công suất thiết kế khoảng 1,6 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, sản lượng vận chuyển thực tế hiện chỉ vào khoảng 200.000 thùng/ngày, cho thấy vẫn còn dư địa đáng kể để gia tăng công suất nếu hạ tầng được cải thiện.
Các vụ cháy tại các trạm bơm chỉ ra rủi ro đối với cơ sở hạ tầng liên quan đến những tuyến vận chuyển này trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang. Sự kiện này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng toàn cầu mà còn làm trầm trọng thêm những bất ổn chính trị tại Trung Đông.
