Tuyên bố 'thắng Iran dễ dàng' của ông Trump đối mặt với thách thức quân sự và rủi ro lớn
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây liên tục đưa ra những cảnh báo gay gắt với Iran, yêu cầu quốc gia Hồi giáo này nhượng bộ về chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Ông đặt thời hạn 10-15 ngày để đạt được thỏa thuận, nếu không Iran sẽ phải đối mặt với "những điều thực sự tồi tệ". Quân đội Mỹ đang triển khai hai nhóm tác chiến tàu sân bay cùng hơn 10 chiến hạm và ít nhất 60 chiến đấu cơ xung quanh Iran, sẵn sàng tiến hành không kích nếu được lệnh.
Phát ngôn cứng rắn và phong cách 'đao to búa lớn'
Ngày 23/2, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ "chiến thắng dễ dàng nếu quyết định tấn công Iran được đưa ra", đồng thời đe dọa "giáng đòn cực mạnh vào những nơi hiểm yếu". Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định ông Trump "không ngại sử dụng vũ lực" dù ngoại giao vẫn là ưu tiên. Những phát ngôn này không chỉ thu hút truyền thông mà còn thể hiện phong cách dùng lời lẽ mạnh mẽ để thúc đẩy chính sách, tạo khác biệt so với các tiền nhiệm do dự trước vấn đề Iran.
Thách thức từ các phương án quân sự tồi
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo Tổng thống Trump sẽ đối mặt nhiều thách thức nếu tấn công Iran, vì mọi phương án quân sự hiện nay đều là lựa chọn tồi. Wall Street Journal dẫn nguồn tin cho biết Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine và các quan chức Lầu Năm Góc cảnh báo về rủi ro thương vong, cạn kiệt nguồn lực phòng không. Do đó, ông Trump được cho là cân nhắc đòn tấn công hạn chế, như phóng tên lửa vào doanh trại Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hoặc phá hủy cơ sở hải quân ở Vùng Vịnh, nhằm tránh khơi mào xung đột trực tiếp.
Vấn đề cạn kiệt tên lửa phòng không và phản ứng của Iran
Một thách thức thực tế là kho dự trữ tên lửa phòng không của Mỹ gần cạn kiệt sau các chiến dịch hỗ trợ Israel và Ukraine. Dù có hai nhóm tác chiến tàu sân bay, Mỹ và đồng minh vẫn đối mặt nguy cơ thiệt hại từ tên lửa đạn đạo của Iran. Trong chiến dịch Sư tử Trỗi dậy tháng 6/2025, nhiều tên lửa Iran đã xuyên thủng lưới phòng không Israel, đánh trúng Tel Aviv. Iran cũng đang khôi phục các cơ sở hạt nhân bị Mỹ ném bom trong Chiến dịch Búa Đêm, cho thấy chương trình hạt nhân chưa bị "xóa sổ". Chính phủ Iran có thể coi không kích của Mỹ là bằng chứng can thiệp, củng cố đoàn kết nội bộ và tăng cường sức mạnh quân sự.
Thiếu sự hỗ trợ từ đồng minh Vùng Vịnh
Mỹ nhiều khả năng phải phụ thuộc vào đồng minh như Arab Saudi, UAE hay Qatar, nhưng các quốc gia này đã khẳng định không muốn liên quan đến tấn công Iran. Họ chứng kiến tên lửa Iran bắn trúng căn cứ Al Udeid ở Qatar và hiểu rằng hạ tầng dầu mỏ, thành phố của họ nằm trong tầm ngắm, khiến hỗ trợ quân sự trở nên khó khăn.
Nguy cơ từ các kịch bản tấn công phức tạp
Nếu ông Trump cho rằng đòn tấn công biểu tượng không đủ và nhắm vào giới lãnh đạo cấp cao Iran, như với Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, hệ quả sẽ nguy hiểm hơn. IRGC với 190.000 quân được vũ trang tốt có thể kháng cự quyết liệt. Bất kỳ cuộc đột kích nào đều phụ thuộc tin tức tình báo không chắc chắn, nguy cơ gây tổn thất dân thường và thất bại có thể khiến Mỹ bất lực. Ngay cả khi thành công, nó có thể thúc đẩy các quan chức IRGC cứng rắn trỗi dậy, châm ngòi chiến tranh tổng lực.
Chiến dịch kéo dài và nguy cơ sa lầy
Một lựa chọn khác là chiến dịch không kích kéo dài nhằm suy yếu bộ máy an ninh Iran, nhưng điều này có thể dẫn đến hỗn loạn, bùng phát xung đột sắc tộc và bất ổn kéo dài, với dân thường chịu hậu quả nặng nề. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ không nên "thử nghiệm phương án quân sự" vì Tehran đã chuẩn bị tốt hơn cho chiến tranh. Tướng Caine và các cố vấn như Jared Kushner cũng thúc giục hoãn tấn công để ưu tiên ngoại giao, tránh nguy cơ sa lầy vào xung đột không có kết cục rõ ràng ở Trung Đông.
