Các khu rừng trồng trong dự án “Vạn Lý Trường Thành xanh” của Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh hơn rừng tự nhiên, theo một nghiên cứu mới. Kết quả này cho thấy chương trình trồng rừng quy mô lớn có thể hấp thụ lượng lớn CO2 trong ngắn hạn, nhưng không thể thay thế vai trò dài hạn của rừng tự nhiên.
Dự án trồng 66 tỷ cây xanh từ năm 1978
Từ năm 1978, Trung Quốc đã trồng khoảng 66 tỷ cây xanh nhằm làm chậm quá trình mở rộng của sa mạc Gobi và Taklamakan. Bắc Kinh đặt mục tiêu trồng thêm 34 tỷ cây vào giữa thế kỷ này. Nhóm nghiên cứu do Yuhang Luo, nhà sinh thái cảnh quan tại Đại học Bắc Kinh dẫn đầu, đã sử dụng dữ liệu vệ tinh để theo dõi chỉ số diện tích lá – thước đo phản ánh độ dày của tán cây và liên quan tới khả năng hấp thụ CO2.
Tốc độ tăng trưởng vượt trội nhưng có giới hạn
Kết quả cho thấy rừng trồng tại Trung Quốc tăng diện tích lá nhanh hơn rừng tự nhiên khoảng 66%. Khi so sánh các khu rừng có điều kiện môi trường và độ tuổi tương tự, rừng trồng tăng trưởng nhanh hơn 4,6%. Theo các nhà nghiên cứu, rừng trồng thường được quản lý chủ động hơn, bao gồm các loài phát triển nhanh như bạch đàn hoặc cây dương, cùng với việc dọn bớt thực vật ký sinh, bón phân và kiểm soát mật độ cây. Những yếu tố này giúp rừng phản ứng mạnh hơn với lượng CO2 tăng trong khí quyển.
Dù vậy, lợi thế của rừng trồng không kéo dài mãi. Nghiên cứu chỉ ra tốc độ tăng trưởng mạnh nhất khi cây đạt khoảng 30-40 năm tuổi. Sau mốc 40 năm, lợi thế này giảm rõ rệt. Trong khi đó, rừng tự nhiên tăng trưởng chậm hơn nhưng ổn định hơn. “Rừng trồng có thể là công cụ mạnh để hấp thụ CO2 trong ngắn hạn nhưng lợi thế này chỉ mang tính tạm thời”, Luo cho biết.
Chuyên gia khuyến nghị thận trọng
Kevin Dsouza, người từng nghiên cứu mô hình tái trồng rừng tại Đại học Waterloo, cho rằng diện tích lá là chỉ báo hữu ích nhưng chưa phản ánh toàn bộ lượng CO2 mà rừng hấp thụ. Lượng carbon còn nằm trong thân cây, vỏ cây, rễ và đất. Do đó, cần đánh giá toàn diện hơn về hiệu quả bền vững của các dự án trồng rừng quy mô lớn.
