Eo Biển Hormuz Chứng Kiến Làn Sóng Tàu Từ Các Quốc Gia Không Liên Minh Với Mỹ
Lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ trọng yếu toàn cầu, đang ghi nhận sự gia tăng đáng kể. Nguyên nhân chính đến từ việc Iran bắt đầu cho phép đội tàu của các quốc gia không liên minh với Mỹ và Israel, bao gồm Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ, được quá cảnh qua vùng biển chiến lược này.
Pakistan Dẫn Đầu Với 20 Tàu Được Thông Quan
Theo thông báo từ Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar trên mạng xã hội X, Iran đã cho phép 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz vào cuối tuần qua. Ông Dar tiết lộ rằng mỗi ngày sẽ có hai tàu quá cảnh và nhận định đây là một cử chỉ thiện chí và mang tính xây dựng từ phía Tehran. Pakistan hiện đang đóng vai trò trung gian tích cực trong nỗ lực hòa giải giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột khu vực.
Trung Quốc Và Ấn Độ Nhanh Chóng Tận Dụng Cơ Hội
Dịch vụ theo dõi tàu biển Marine Traffic cho biết, chỉ riêng trong ngày thứ Hai, hai tàu container lớn của Trung Quốc đã băng qua eo biển và đang hướng tới cảng Klang tại Malaysia. Đồng thời, hai tàu lớn của Ấn Độ chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) – mặt hàng đang khan hiếm tại quốc gia Nam Á – cũng đã được thông quan. Việc này diễn ra ngay sau thỏa thuận giữa Iran và Ấn Độ được ký kết hai tuần trước, cho phép các tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ đi qua eo biển.
Iran vẫn duy trì quan điểm rõ ràng rằng eo biển Hormuz sẽ mở cửa cho tất cả các tàu không được vận hành bởi các quốc gia liên minh với Mỹ hoặc Israel. Chính sách này đang tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trong dòng chảy thương mại toàn cầu.
Bối Cảnh Địa Chính Trị Căng Thẳng Và Giá Dầu Tăng Vọt
Những diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang nghiêm trọng. Giá dầu thô Brent đã tăng 2% lên mức 116 USD/thùng vào sáng ngày 30/03, đánh dấu mức tăng 59% kể từ đầu tháng 3 – mức tăng trưởng theo tháng cao nhất trong lịch sử.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai xác nhận đang cân nhắc phương án chiếm giữ đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu cốt lõi của Iran. Ông Trump tuyên bố việc kiểm soát nguồn dầu tại Iran là mục tiêu ưu tiên hàng đầu, đồng thời mô tả việc Iran cho phép 20 tàu dầu đi qua là một dấu hiệu tôn trọng Mỹ. Tuy nhiên, cựu Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton đã bác bỏ tuyên bố này, cho rằng việc đàm phán với một chế độ mới tại Iran là ảo tưởng.
Nguy Cơ Xung Đột Quân Sự Và Tác Động Toàn Cầu
Theo Wall Street Journal, ông Trump cũng đang cân nhắc một chiến dịch quân sự nhằm thu giữ khoảng 450kg uranium làm giàu của Iran để ngăn chặn nguy cơ phát triển vũ khí hạt nhân. Các chuyên gia cảnh báo đây là nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn đến leo thang xung đột.
Chuyên gia Ipek Ozkardeskaya từ Swissquote nhận định, nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, gây ra tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu. Trước tình hình này, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã triệu tập khẩn cấp lãnh đạo các tập đoàn năng lượng và tổ chức tài chính để thảo luận biện pháp ứng phó kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz.
Các Diễn Biến Quân Sự Và Đáp Trả
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chính thức tuyên bố coi tất cả các cơ sở giáo dục đại học có liên kết với Mỹ và Israel tại Tây Á là mục tiêu tấn công quân sự hợp pháp. Động thái này là đáp trả các cuộc không kích trước đó nhắm vào các trường đại học tại Iran.
Đồng thời, Mỹ và Israel đã gia tăng cường độ tấn công vào các địa điểm dân sự tại Iran, trong khi Iran thực hiện nhiều cuộc tấn công trả đũa nhắm vào cơ sở hạ tầng của Israel và các căn cứ quân sự Mỹ tại vùng Vịnh. Phạm vi xung đột đã mở rộng sang cả hệ thống lưới điện và nhà máy khử muối nước biển, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về an ninh năng lượng và nguồn nước toàn cầu.
