Ông Trump Tính Dừng Chiến, Thị Trường Tài Chính Toàn Cầu Phản Ứng Tích Cực
Các chỉ số tài chính toàn cầu đã ghi nhận phản ứng tích cực sau báo cáo từ Wall Street Journal (WSJ) cho biết Tổng thống Donald Trump đang thảo luận với các trợ lý về kế hoạch kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran. Theo WSJ, ông Trump sẵn sàng chấm dứt xung đột ngay cả khi eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng bị Iran kiểm soát gần như hoàn toàn - vẫn chưa được mở lại.
Chiến Lược Ngoại Giao Thay Thế Vũ Lực
Chính quyền Mỹ đánh giá việc sử dụng vũ lực để giải phóng eo biển Hormuz có thể kéo dài cuộc chiến vượt quá khung thời gian 4-6 tuần dự kiến. Do đó, Washington đang cân nhắc chuyển hướng sang áp lực ngoại giao để khôi phục giao thương quốc tế, nhằm tránh những hậu quả kinh tế nghiêm trọng hơn.
Thông tin về khả năng xuống thang xung đột đã ngay lập tức hạ nhiệt giá dầu và thúc đẩy chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm vào sáng 31/3. Giá dầu thô WTI giảm xuống dưới mức 102 USD/thùng, xóa sạch mức tăng 4% hồi đầu phiên. Trước đó, giá dầu đã chịu áp lực lớn sau vụ Iran tấn công tàu chở dầu Kuwait tại cảng Dubai. Tính riêng trong tháng 3, giá dầu tiêu chuẩn của Mỹ đã tăng vọt hơn 50%.
Tình Hình Vịnh Ba Tư Vẫn Diễn Biến Phức Tạp
Dù có tín hiệu ngoại giao, tình hình tại Vịnh Ba Tư vẫn diễn biến phức tạp. Trong 24 giờ qua, lực lượng Iran đã tấn công một tàu dầu đầy tải của Kuwait ngay tại khu vực neo đậu của cảng Dubai, gây cháy và hư hại nghiêm trọng. Trước vụ việc này, ông Trump từng đe dọa sẽ đánh phá các nhà máy điện và cơ sở dầu mỏ của Iran, đồng thời tăng cường quân số đến khu vực khi cuộc chiến bước sang tuần thứ năm.
Hiện tại, việc Iran kiểm soát gần như toàn bộ eo biển Hormuz vẫn đang gây tê liệt hoạt động vận chuyển năng lượng và hàng hóa toàn cầu. Thị trường đang theo dõi sát sao các bước đi tiếp theo của Nhà Trắng, với lo ngại về sự leo thang căng thẳng.
Các Tuyến Vận Chuyển Thay Thế Bị Đe Dọa
Cùng ngày, Iran tấn công trung tâm năng lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất nằm ngoài Eo biển Hormuz, khiến thị trường dầu mỏ chịu áp lực lớn. Hình ảnh vệ tinh do Soar Atlas công bố cho thấy các đám cháy bùng phát tại hai trạm bơm dọc tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của UAE, vốn là tuyến vận chuyển quan trọng đưa dầu thô từ Abu Dhabi tới cảng Fujairah, đồng thời tránh đi qua Eo biển Hormuz.
Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, các đám cháy đã ảnh hưởng trực tiếp đến cơ sở hạ tầng dọc tuyến ống, vốn được thiết kế như một lộ trình xuất khẩu thay thế cho tuyến đường thủy chiến lược nói trên. Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại rằng Iran có thể đang nhắm tới các tuyến xuất khẩu thay thế mà các đồng minh của Mỹ sử dụng nhằm giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Các vụ cháy tại các trạm bơm chỉ ra rủi ro đối với cơ sở hạ tầng liên quan đến những tuyến vận chuyển này trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang. Bên cạnh tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của UAE, khu vực Trung Đông hiện còn ghi nhận sự nổi lên của hai tuyến vận chuyển khác như những phương án thay thế đáng chú ý:
- Tuyến đường ống Đông-Tây của Arab Saudi: Do Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco vận hành, dài khoảng 1.200 km, kết nối trung tâm xử lý dầu Abqaiq với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, cho phép xuất khẩu dầu trực tiếp ra biển mà không phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
- Đường ống Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ: Còn được biết đến với tên gọi tuyến Kirkuk-Ceyhan, nối các mỏ dầu của Iraq với bờ Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ, có công suất thiết kế khoảng 1,6 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, sản lượng vận chuyển thực tế của tuyến Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ hiện chỉ vào khoảng 200.000 thùng/ngày, cho thấy vẫn còn dư địa đáng kể để gia tăng công suất nếu hạ tầng được cải thiện và khai thác hiệu quả hơn.
Tác Động Kinh Tế Và Thị Trường
Việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ đã gây ra những biến động lớn trên thị trường toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh trong tháng 3 phản ánh lo ngại về nguồn cung, trong khi chứng khoán phản ứng nhanh với tin tức ngoại giao. Các nhà đầu tư đang chờ đợi các động thái tiếp theo từ chính quyền Mỹ và phản ứng của Iran, với kỳ vọng về một giải pháp hòa bình để ổn định thị trường năng lượng và tài chính.
