Ông Trump chỉ trích NATO 'vô dụng, hổ giấy' trong xung đột với Iran tại eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa bày tỏ sự thất vọng sâu sắc với liên minh NATO, gọi tổ chức này là "hoàn toàn vô dụng" và "hổ giấy" trong bối cảnh xung đột với Iran tại eo biển Hormuz. Những phát biểu này được đưa ra vào ngày 17/4, khi ông Trump nhấn mạnh rằng Washington không cần sự giúp đỡ từ NATO và yêu cầu liên minh "tránh xa" khu vực trọng yếu này.
Chỉ trích mạnh mẽ từ Tổng thống Mỹ
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Bây giờ tình hình Eo biển Hormuz đã kết thúc, tôi nhận được cuộc gọi từ NATO hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ gì không. TÔI BẢO HỌ TRÁNH XA RA, TRỪ KHI HỌ CHỈ MUỐN CHẤT ĐẦY DẦU LÊN TÀU CỦA MÌNH. Họ đã vô dụng khi cần đến, một Con Hổ Giấy!". Những lời lẽ này phản ánh sự bất mãn kéo dài của ông với các đồng minh truyền thống, vốn từ chối ủng hộ các chiến dịch quân sự chống lại Iran.
Xung đột ở Trung Đông đã làm căng thẳng đáng kể quan hệ xuyên Đại Tây Dương, với ông Trump liên tục lên án NATO và thậm chí dọa rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này. Chỉ trích của ông tạo nên sự tương phản rõ rệt so với các động thái gần đây của Anh và Pháp, hai đồng minh cốt lõi của Mỹ.
Phản ứng từ châu Âu với sứ mệnh đa quốc gia
Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đang nỗ lực thể hiện vai trò độc lập. Vào ngày thứ Sáu tại Paris, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã triệu tập một cuộc họp với sự tham dự của khoảng 50 quốc gia và tổ chức quốc tế để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz. Họ cam kết dẫn đầu một "sứ mệnh đa quốc gia" nhằm bảo vệ tàu bè đi qua eo biển này, nơi Iran vừa đồng ý mở lại trong thời gian ngừng bắn tạm thời với Mỹ.
Ông Macron tuyên bố: "tất cả chúng tôi yêu cầu mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và vô điều kiện eo biển Hormuz bởi tất cả các bên". Thủ tướng Starmer khẳng định sứ mệnh này mang tính hòa bình và phòng thủ, tập trung vào việc trấn an hoạt động vận tải thương mại và hỗ trợ rà phá mìn.
Hỗ trợ cụ thể từ các nước châu Âu
Các quốc gia châu Âu đã đề xuất nhiều hình thức hỗ trợ thiết thực cho sứ mệnh:
- Anh: Hải quân Hoàng gia có thể triển khai tàu khu trục HMS Dragon đến phía Đông Địa Trung Hải.
- Pháp: Đã gửi một nhóm tác chiến hùng hậu bao gồm tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, tàu chở trực thăng và các tàu hộ vệ.
- Ý: Thủ tướng Giorgia Meloni bày tỏ sự sẵn sàng cung cấp các đơn vị hải quân.
- Đức: Thủ tướng Friedrich Merz cho biết Berlin có thể đóng góp năng lực rà phá thủy lôi và tình báo hàng hải, nhưng cần sự ủng hộ của Quốc hội và một cơ sở pháp lý chắc chắn.
Chuyên gia Ellie Geranmayeh từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu nhận định rằng các nước châu Âu có thể phát huy vai trò trong lĩnh vực rà phá thủy lôi, tránh để quân đội Mỹ hiện diện sát bờ biển Iran có thể dẫn đến tính toán sai lầm và leo thang căng thẳng.
Bối cảnh căng thẳng và tương lai bất định
Hoạt động này của châu Âu một phần là để phản ứng lại việc ông Trump liên tục trách mắng các đồng minh. Ông từng gọi họ là "kẻ hèn nhát" và mỉa mai nước Anh rằng "Các người thậm chí còn không có hải quân". Chuyên gia Sidharth Kaushal cho rằng các quốc gia châu Âu đang cố gắng chứng minh khả năng cung cấp an ninh độc lập, nhưng đặt câu hỏi về năng lực thực tế của họ.
Bất chấp những nỗ lực từ phía châu Âu, ông Trump dường như gạt bỏ các lời đề nghị giúp đỡ, tập trung vào chỉ trích NATO hơn là liên minh do Pháp - Anh lãnh đạo. Tình hình này làm dấy lên lo ngại về sự chia rẽ sâu sắc trong quan hệ Mỹ - châu Âu, với khả năng Mỹ rút khỏi NATO đang được thảo luận như một kịch bản có thực.
