Siêu tàu sân bay Mỹ USS Gerald R. Ford rút khỏi Trung Đông: Dấu hiệu khủng hoảng?
Soái hạm của Hải quân Mỹ, tàu sân bay đắt nhất lịch sử USS Gerald R. Ford với trị giá 13,2 tỷ USD, đã rời khỏi khu vực tác chiến ở Trung Đông và neo đậu để sửa chữa ngoài khơi Hy Lạp vào ngày 23/3, sau đó di chuyển đến Croatia cuối tuần qua. Nguyên nhân chính thức được công bố là một vụ cháy trong khu giặt là, nhưng các chuyên gia quân sự cho rằng đây có thể là biểu hiện của một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống lớn hơn.
Hỏa hoạn và những vấn đề nội bộ
Theo thông báo từ Hải quân Mỹ, vụ hỏa hoạn xảy ra vào ngày 12/3 trong phòng giặt chính của tàu, khiến ba thủy thủ bị thương và thủy thủ đoàn mất hơn 30 giờ để dập tắt. Tuy nhiên, sự cố này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Trước đó, vào cuối tháng 2, truyền thông Mỹ đã đưa tin về tình trạng thảm hại của hệ thống vệ sinh chân không trên tàu, gây ra điều kiện sinh hoạt không thể chịu đựng cho 4.500 thủy thủ. Vụ cháy mới đây còn khiến hàng chục thủy thủ bị ngộ độc khói và hơn 600 người mất chỗ ngủ.
Áp lực từ vũ khí Iran và sự rút lui chiến thuật
Trong khi đó, các nguồn tin an ninh quốc phòng từ Defence Security Asia tiết lộ rằng các tàu chiến Mỹ đang khẩn trương rời xa bờ biển Iran và Yemen, ra ngoài tầm bắn của các hệ thống tên lửa bờ và xuồng cao tốc của Iran. Ảnh vệ tinh cho thấy tàu sân bay USS Abraham Lincoln, thuộc nhóm tác chiến, đã lùi ra xa bờ biển Iran hơn 1.100 km, so với khoảng cách dưới 350 km chỉ một tuần trước đó.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng sau các đòn tấn công bằng máy bay không người lái (UAV), nhóm tàu sân bay Mỹ đã vội vã rút về hướng đông nam Ấn Độ Dương. Lầu Năm Góc cố gắng giải thích đây là "biện pháp răn đe có kiểm soát" và "điều chỉnh chiến thuật", nhưng các nhà phân tích phương Tây tỏ ra bi quan hơn.
Đánh giá từ giới chuyên gia
Tạp chí Mỹ National Interest cảnh báo rằng các loại vũ khí tên lửa thế hệ mới đang biến những siêu chiến hạm của Mỹ thành "nghĩa địa trị giá hàng tỷ USD". Chuyên gia quân sự Pete Sanderman từ Anh cho rằng NATO "không có đủ thời gian phản ứng trước các mối đe dọa" từ Iran. Thêm vào đó, tạp chí 19FortyFive chỉ ra rằng dù Mỹ có 11 tàu sân bay, chỉ 3-4 chiếc ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu hoàn toàn, số còn lại phải chờ sửa chữa trong nhiều năm.
Khả năng tác chiến và thách thức tương lai
USS Gerald R. Ford không chỉ là một con tàu, mà là một hệ thống tác chiến tổng hợp trên biển với sức mạnh vượt trội:
- Kích thước và năng lực: Lượng giãn nước khoảng 100.000 tấn, dài hơn 337 mét, thủy thủ đoàn 4.500 người, hoạt động như một căn cứ không quân nổi độc lập.
- Sức mạnh không quân: Mang theo 75-90 máy bay, bao gồm tiêm kích tàng hình F-35C và F/A-18E/F Super Hornet, có thể thực hiện 160 phi vụ mỗi ngày.
- Công nghệ hiện đại: Trang bị hệ thống phóng máy bay điện từ EMALS, năng lượng hạt nhân gần như vô hạn với hai lò phản ứng A1B, và tự động hóa cao giúp giảm nhân lực.
Tuy nhiên, các diễn biến gần đây cho thấy tàu sân bay, từng được coi là "hung thần đại dương", nay có thể trở thành mục tiêu dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa phi đối xứng như xuồng cao tốc và UAV. Vấn đề lớn hơn là hải quân Mỹ có thể chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến mà tốc độ và tên lửa đóng vai trò quyết định.
Sự rút lui của USS Gerald R. Ford khỏi Trung Đông không chỉ là một sự cố kỹ thuật, mà còn phản ánh những thách thức chiến lược mà Mỹ phải đối mặt trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.
