Quốc hội Peru bỏ phiếu phế truất Tổng thống lâm thời Jose Jeri
Trong một động thái gây chấn động chính trường, Quốc hội Peru đã chính thức thông qua kiến nghị khiển trách và bãi nhiệm Tổng thống lâm thời Jose Jeri vào ngày 17/2. Với kết quả bỏ phiếu 75 phiếu thuận và 24 phiếu chống, ông Jeri bị phế truất chỉ sau 4 tháng ngắn ngủi nắm quyền lãnh đạo đất nước. Sự kiện này đánh dấu lần thay đổi lãnh đạo thứ 8 của Peru trong chưa đầy một thập kỷ, phản ánh tình trạng bất ổn chính trị kéo dài tại quốc gia Nam Mỹ này.
Diễn biến nhanh chóng và hậu quả tức thì
Sau khi ông Jeri bị phế truất, chức vụ Chủ tịch Quốc hội và Tổng thống đều bị khuyết, tạo ra một khoảng trống quyền lực đáng lo ngại. Ông Fernando Rospigliosi, quyền lãnh đạo Quốc hội, đã phát biểu: "Chức vụ Chủ tịch Quốc hội bị khuyết, vì vậy, chức vụ Tổng thống cũng bị khuyết". Ngay lập tức, các nhóm nghị sĩ đã triệu tập cuộc họp để thống nhất danh sách ứng viên cho vị trí Chủ tịch Quốc hội, với kế hoạch bỏ phiếu chọn tổng thống lâm thời tiếp theo trong ngày hôm nay.
Cáo buộc và điều tra liên quan đến doanh nhân Trung Quốc
Nguyên nhân chính dẫn đến việc phế truất xuất phát từ các cáo buộc hành vi sai phạm của ông Jeri. Ông bị nghi ngờ có các cuộc gặp kín với doanh nhân người Trung Quốc Zhihua Yang, người đứng đầu công ty được chính phủ Peru cấp quyền khai thác theo hình thức nhượng quyền. Cuộc gặp đầu tiên diễn ra tại một nhà hàng Trung Quốc ở thủ đô Lima vào cuối tháng 12/2025, gây tranh cãi lớn khi tổng thống lâm thời xuất hiện với áo trùm đầu. Tiếp đó, ông Jeri lại gặp ông Zhihua vào ngày 6/1 trong bộ dạng đeo kính râm, và cả hai cuộc gặp đều không được ghi nhận trong hồ sơ công vụ chính thức.
Văn phòng Công tố Peru đã nhanh chóng mở cuộc điều tra về nghi vấn "bảo trợ bất hợp pháp" và "hành vi môi giới ảnh hưởng có tình tiết tăng nặng". Mặc dù ông Jeri bác bỏ mọi cáo buộc, khẳng định các cuộc gặp chỉ mang tính "ngẫu nhiên" và không liên quan đến bất kỳ ưu ái nào, nhưng ông đã thừa nhận sai sót vào tháng 1 và công khai xin lỗi về cách thức tiến hành.
Bối cảnh bất ổn chính trị lâu dài
Tình trạng bất ổn chính trị tại Peru không phải là hiện tượng mới, mà có nguồn gốc sâu xa từ nhiệm kỳ của cựu tổng thống Alberto Fujimori. Ông Fujimori bị phế truất năm 2000 sau một loạt bê bối liên quan đến lãnh đạo tình báo, và sau đó bị kết án các tội danh tham nhũng, biển thủ cùng vi phạm nhân quyền. Kể từ đó, Peru đã trải qua hàng loạt biến động, với ông Jeri là tổng thống thứ 7 kể từ năm 2016. Ông từng giữ chức Chủ tịch Quốc hội trước khi được bầu làm Tổng thống lâm thời sau khi cựu tổng thống Dina Boluarte bị luận tội và phế truất vào tháng 10/2025.
Sự kiện này một lần nữa làm nổi bật những thách thức trong việc duy trì ổn định chính trị tại Peru, đồng thời đặt ra câu hỏi về tương lai của quốc gia trong bối cảnh liên tục thay đổi lãnh đạo. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo, với hy vọng Peru có thể sớm tìm ra giải pháp bền vững để vượt qua khủng hoảng.
