Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa đưa ra đề xuất táo bạo nhằm thay đổi cục diện năng lượng khu vực Trung Đông. Ông cho rằng các quốc gia Arab có thể chuyển hướng các tuyến ống dầu khí khỏi Vịnh Ba Tư - nơi Iran đang nắm lợi thế địa lý chiến lược - sang các cảng tại Biển Đỏ và Địa Trung Hải, bao gồm cả những cảng của Israel.
Động thái giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz
Đề xuất này được xem là một biện pháp nhằm giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, Iran đã đóng cửa tuyến đường này đối với tàu thuyền phương Tây, gây ra những tác động sâu sắc đến thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Trong cùng cuộc phỏng vấn, ông Netanyahu cũng cảnh báo châu Âu đang đánh giá thấp mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo của Iran. "Câu hỏi đặt ra là: liệu phương Tây có thức tỉnh hay không?", vị lãnh đạo Israel nhấn mạnh.
Xung đột quân sự leo thang trên nhiều mặt trận
Tình hình an ninh tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp với hàng loạt sự kiện quân sự. Thành phố Isfahan của Iran được cho là đã hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội trong đêm 30/3, với nhiều vụ nổ lớn được ghi nhận qua video lan truyền trên mạng xã hội.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất đợt không kích quy mô lớn nhắm vào thủ đô Tehran, phá hủy nhiều cơ sở quân sự trọng yếu như xưởng sản xuất UAV, sở chỉ huy và trung tâm nghiên cứu vũ khí. Trong 24 giờ qua, Israel đã tấn công tổng cộng 170 mục tiêu trên khắp lãnh thổ Iran.
Mỹ cũng tăng cường hiện diện quân sự với việc triển khai tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli cùng khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ đến Ấn Độ Dương, đồng thời công bố video ghi lại các đợt không kích nhằm vào mục tiêu tại Iran.
Những diễn biến kinh tế và chính trị đáng chú ý
Trong bối cảnh xung đột, Quốc hội Iran đã chính thức thông qua đạo luật thu phí quá cảnh đối với tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Động thái này được Tehran mô tả là hoạt động thương mại hợp pháp nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách quốc gia, nhưng đồng thời cũng cấm các tàu liên quan đến Mỹ, Israel và các quốc gia áp đặt trừng phạt đơn phương.
Thị trường dầu mỏ toàn cầu chịu áp lực lớn khi giá dầu Brent tăng 2% lên mức 116 USD/thùng vào sáng 30/3. Kể từ đầu tháng 3, giá dầu đã tăng 59%, ghi nhận mức tăng trưởng theo tháng cao nhất trong lịch sử. Các chuyên gia cảnh báo nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, đe dọa gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.
Phản ứng quốc tế và những đề xuất gây tranh cãi
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc nhiều phương án, từ việc yêu cầu các quốc gia Arab đài thọ chi phí chiến tranh - ước tính lên tới hàng chục tỷ USD - đến khả năng thu giữ kho uranium của Iran để ngăn chặn nguy cơ phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, không phải tất cả đồng minh đều ủng hộ chiến dịch quân sự. Tây Ban Nha đã tuyên bố đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ liên quan đến cuộc chiến tại Iran, với Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles khẳng định Madrid không cấp phép sử dụng các căn cứ quân sự cho bất kỳ hành động nào liên quan đến xung đột này.
Phía Iran tiếp tục thể hiện thái độ cứng rắn với việc Ngoại trưởng Abbas Araghchi kêu gọi Saudi Arabia "trục xuất" quân đội Mỹ khỏi lãnh thổ nước này. Đồng thời, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố coi các cơ sở giáo dục đại học có liên kết với Mỹ và Israel là mục tiêu tấn công quân sự hợp pháp.
Trong khi đó, những nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục với sự tham gia của nhiều bên. Pakistan đang đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran, trong khi Trung Quốc và Ấn Độ vẫn duy trì hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz theo các thỏa thuận riêng với Tehran.
