Mỹ kiên quyết phong tỏa cảng Iran, 21 tàu buộc phải quay đầu
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, quân đội Mỹ vẫn tiếp tục triển khai chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, bất chấp việc Tehran tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại. Theo số liệu từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tính đến tối ngày 17/4/2026, đã có 21 tàu thuyền tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ, buộc phải quay đầu và hướng trở lại lãnh thổ Iran kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực từ ngày 13/4.
Lực lượng hùng hậu và tình hình thận trọng
Hiện tại, hơn 10.000 thủy thủ, lính thủy quân lục chiến và phi công Mỹ cùng gần 20 tàu chiến và hàng chục máy bay quân sự đang tham gia thực thi lệnh phong tỏa. Các đơn vị vận tải quốc tế duy trì trạng thái thận trọng tối đa, với tần suất tàu thuyền qua lại tại khu vực rất thấp do lo ngại rủi ro an ninh và sự hiện diện quân sự dày đặc của Mỹ.
Phía Iran đã phản ứng mạnh mẽ trước động thái này. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, cảnh báo Tehran sẽ một lần nữa đóng cửa eo biển chiến lược Hormuz nếu Mỹ tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa. Ông Ghalibaf còn bác bỏ những tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump, gọi đó là thông tin "sai sự thật".
Đàm phán sắp tới và những bất đồng sâu sắc
Mọi ánh mắt đang đổ dồn về thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi dự kiến diễn ra cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vào thứ Hai tuần tới (20/4). Công tác chuẩn bị an ninh đã đạt mức tối đa với khoảng 20.000 cảnh sát được huy động. Tuy nhiên, khoảng cách về các điều khoản cốt lõi vẫn còn rất lớn:
- Mỹ yêu cầu Iran dừng hoạt động làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ chấp nhận mức 3-5 năm.
- Iran kiên quyết yêu cầu một kế hoạch dỡ bỏ trừng phạt rõ ràng từ Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
- Vấn đề quyền lợi tương xứng: Iran tuyên bố chỉ thực hiện cam kết nhượng bộ nếu nhận được giá trị kinh tế và chính trị tương xứng từ Washington.
Tuyên bố trái ngược và động thái quân sự
Tổng thống Trump tuyên bố một thỏa thuận hòa bình với Iran sẽ bao gồm việc Mỹ nắm quyền kiểm soát vật liệu hạt nhân của nước này, nhưng phía Iran phủ nhận điều này. Một quan chức cấp cao của Iran gọi những khẳng định của ông Trump là "những sự thật thay thế" và cảnh báo chúng có thể gây cản trở tiến trình ngoại giao.
Về mặt quân sự, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng hai tàu khu trục đã băng qua kênh đào Suez, chính thức hoạt động tại Biển Đỏ để duy trì trạng thái sẵn sàng nếu lệnh ngừng bắn đổ vỡ. Phía Iran đe dọa sẽ đình chỉ toàn bộ hoạt động vận tải hàng hải tại Biển Đỏ, Vịnh Ba Tư và Biển Oman nếu lệnh phong tỏa không được dỡ bỏ.
Tác động đến thị trường và phản ứng quốc tế
Tin tức về việc mở cửa eo biển Hormuz đã khiến giá dầu thô lao dốc hơn 11% xuống dưới 84 USD/thùng, phản ánh kỳ vọng về khả năng chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, thị trường vẫn thận trọng do Mỹ nhấn mạnh lệnh phong tỏa sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được thỏa thuận toàn diện.
Trong bối cảnh này, Tổng thống Trump chỉ trích NATO là "hoàn toàn vô dụng" khi không tham gia chiến dịch phong tỏa, làm dấy lên tranh cãi về vai trò của đồng minh. Đồng thời, chính quyền Mỹ đang xem xét phương án giải tỏa 20 tỷ USD tài sản đóng băng của Iran để đổi lấy cam kết từ bỏ kho dự trữ uranium đã làm giàu.
Dù có những tín hiệu lạc quan, giới chuyên gia dự báo phải đến tháng Sáu hoặc tháng Bảy, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz mới có thể trở lại bình thường, tùy thuộc vào việc hai bên giải quyết được các bất đồng cốt lõi về chương trình hạt nhân và an ninh khu vực.
