Mỹ - Iran tái đàm phán hạt nhân tại Geneva giữa lúc căng thẳng leo thang
Một vòng đàm phán mới giữa Hoa Kỳ và Iran đã được công bố chính thức, diễn ra trong bối cảnh Washington tăng cường sự hiện diện quân sự đáng kể tại khu vực Trung Đông. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc, nhấn mạnh rằng "chuyện vô cùng tồi tệ sẽ xảy ra" nếu hai bên không thể đạt được một thỏa thuận cụ thể để giải quyết những tranh cãi kéo dài liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Thông tin chi tiết về cuộc đàm phán tại Geneva
Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi đã xác nhận kế hoạch về một cuộc thương thuyết trực tiếp giữa đại diện Mỹ và Iran tại thành phố Geneva, Thụy Sĩ, dự kiến diễn ra vào giữa tuần này. Trong một tuyên bố được hãng thông tấn AP dẫn lại, nhà ngoại giao Oman - đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán gián tiếp trước đây giữa Washington và Tehran - nhận định: "Đây là cú hích đầy tích cực nhằm tiến xa hơn nữa để đạt được thỏa thuận".
Ngay trước thời điểm thông báo chính thức từ phía Oman, người đồng cấp Iran là Abbas Araghchi đã trả lời phỏng vấn Đài Truyền hình CBS, tiết lộ rằng ông dự kiến sẽ có cuộc gặp gỡ với Đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff tại Geneva vào ngày 26 tháng 2. Nhà ngoại giao Iran cũng bày tỏ sự lạc quan khi đề cập đến "cơ hội tốt" để tiếp tục tìm kiếm một giải pháp ngoại giao bền vững cho vấn đề hạt nhân đầy phức tạp.
Đề xuất mới và các điều kiện từ Tehran
Theo thông tin từ hãng tin Reuters vào ngày 22 tháng 2, Iran hiện đang đề xuất những nhượng bộ mới liên quan trực tiếp đến chương trình hạt nhân của mình, với mục tiêu cuối cùng là chốt được một thỏa thuận toàn diện. Các điều kiện mà Tehran đưa ra để đổi lấy sự nhượng bộ bao gồm:
- Việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt kinh tế khắc nghiệt do Mỹ và đồng minh áp đặt.
- Sự công nhận chính thức từ cộng đồng quốc tế về quyền "làm giàu hạt nhân vì mục đích hòa bình" của Iran.
Sau khi thông tin về vòng đàm phán tiếp theo được xác nhận rõ ràng, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có bài phát biểu trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter). Ông nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán gần đây đã bao gồm "việc trao đổi về những đề xuất thực tế và mang lại các tín hiệu đáng khích lệ". Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Iran cũng khẳng định Tehran đã "chuẩn bị mọi phương án cần thiết để ứng phó bất kỳ kịch bản nào có thể xảy ra", thể hiện tư thế sẵn sàng cho mọi tình huống.
Phạm vi đàm phán chỉ giới hạn ở vấn đề hạt nhân
Cũng theo nguồn tin từ Đài Truyền hình CBS, phía Washington hiện đang chờ đợi đề xuất thỏa thuận mới mà ông Araghchi cho biết sẽ được chia sẻ trong vài ngày tới. Ngoại trưởng Iran tiết lộ thêm rằng Tehran vẫn đang trong quá trình hoàn thiện nội dung văn bản chi tiết.
Nhà ngoại giao Iran bổ sung rằng vấn đề hạt nhân là nội dung duy nhất được đưa ra thảo luận với Washington trong khuôn khổ hiện tại, dù cả Mỹ lẫn Israel đều muốn mở rộng phạm vi đàm phán sang chương trình tên lửa của Iran, cũng như sự hậu thuẫn của Tehran đối với các thế lực vũ trang tại Trung Đông.
Hoa Kỳ luôn khẳng định quan điểm rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc năng lực phát triển các dòng vũ khí hủy diệt hàng loạt, đồng thời phản đối mạnh mẽ việc Tehran làm giàu uranium. Tuy nhiên, ông Araghchi một lần nữa lặp lại lập trường rằng Iran có đầy đủ quyền làm giàu uranium theo các hiệp ước quốc tế.
Iran tuyên bố đã ngừng hoạt động làm giàu uranium kể từ khi Mỹ và Israel hợp lực tấn công các cơ sở hạt nhân của nước này vào tháng 6 năm ngoái. Trong khi đó, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định với đài truyền hình Mỹ rằng Iran sở hữu năng lực tên lửa tuyệt vời, và năng lực này hiện còn tốt hơn trước thời điểm Mỹ - Israel tiến hành các cuộc tấn công.
Vào ngày hôm qua, Iran đã ra tuyên bố chính thức rằng bất kỳ cuộc tấn công nào từ phía Hoa Kỳ, dù là không kích một cách kiềm chế, cũng sẽ bị liệt vào hành vi "xâm lược" và chắc chắn sẽ vấp phải sự đáp trả mạnh mẽ, tức thì từ Tehran.
EU kêu gọi tận dụng cơ hội ngoại giao hiếm có
Vào ngày 23 tháng 2, bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU), đã lên tiếng thúc giục tất cả các bên liên quan hãy tích cực tìm kiếm "giải pháp ngoại giao" cho vấn đề Iran, trước thềm hội đàm quan trọng giữa Tehran và Washington sắp diễn ra tại Geneva.
Trong phát biểu được hãng thông tấn AFP dẫn lại, bà Kallas nhấn mạnh: "Chúng ta không cần phải đối mặt thêm một cuộc chiến ở khu vực này. Chúng ta đã có quá nhiều". Bà còn chỉ ra rằng: "Đúng là Iran đang ở thời điểm suy yếu nhất từ trước đến nay. Chúng ta nên tận dụng thời cơ này để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao", thể hiện quan điểm rằng đây là thời điểm then chốt để đạt được bước đột phá trong đàm phán.
