Mỹ Và Iran Cùng Cáo Buộc Vi Phạm Thỏa Thuận Trước Vòng Đàm Phán Quan Trọng
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố phái đoàn Mỹ sẽ tới Pakistan vào ngày 20/04 để tiến hành vòng đàm phán thứ hai với Iran, kèm theo lời đe dọa hủy diệt hạ tầng đối phương nếu thỏa thuận bị từ chối. Động thái này diễn ra sau khi vòng đàm phán đầu tiên do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu kết thúc mà không đạt được tiến triển, buộc chính quyền Trump tiếp tục đặt cược vào vai trò trung gian của Pakistan.
Tối Hậu Thư Từ Washington Và Phản Ứng Cứng Rắn Từ Tehran
Tổng thống Trump khẳng định lệnh ngừng bắn hai tuần, dự kiến kết thúc vào thứ Tư ngày 22/04, đã bị Iran vi phạm nghiêm trọng khi nổ súng vào các tàu tại eo biển Hormuz vào thứ Bảy vừa qua. Ông tuyên bố mạnh mẽ: "Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận. Bởi vì nếu họ không chấp nhận, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran".
Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Iran đã lên tiếng phản pháo, khẳng định lệnh phong tỏa hải quân mà chính quyền Trump đang thực thi là hành vi vi phạm trực tiếp các thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian. Phát ngôn viên Esmaeil Baqaei tuyên bố: "Iran coi việc chặn các cảng biển là bất hợp pháp và là hành động tội ác". Tehran cáo buộc Mỹ đang thực hiện "hình phạt tập thể" nhắm vào dân thường và đánh giá các hành động này tương đương với "tội ác chiến tranh".
Chia Rẽ Nội Bộ Iran Và Áp Lực Thời Gian
Cuộc đàm phán diễn ra trong tình trạng chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Iran. Trong khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao và tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC) - phe cứng rắn trong quân đội - đã phủ quyết bằng hành động nổ súng thực tế, thách thức trực tiếp các nỗ lực hòa hoãn.
Bộ Chiến Tranh Mỹ xác nhận đã hoàn tất danh sách các mục tiêu hạ tầng dân sự trọng yếu bên trong Iran. Các phương án tấn công đã được phê duyệt và sẵn sàng thực hiện ngay khi thời hạn ngừng bắn kết thúc vào thứ Tư tới, nếu vòng đàm phán tại Islamabad không mang lại đột phá.
Ba Nút Thắt Chính Cản Trở Tiến Trình Hòa Bình
Pakistan hiện đối mặt với áp lực khổng lồ trong việc dung hòa lập trường của Washington và Tehran. Sự bất nhất trong chuỗi mệnh lệnh tại Iran đang là rào cản lớn nhất đối với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong 72 giờ tới.
- Số phận kho dự trữ uranium của Iran: Ông Trump gợi ý Iran đã đồng ý chuyển kho uranium làm giàu ở mức độ cao sang Mỹ, nhưng một quan chức cấp cao của Iran bác bỏ, gọi đây là "điều kiện không thể chấp nhận". Iran hiện có khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, và một đề xuất đã được đưa ra bao gồm việc giải tỏa tài sản trị giá hơn 20 tỷ USD của Iran để đổi lấy việc bàn giao kho dự trữ này.
- Kiểm soát việc làm giàu uranium: Thời hạn của bất kỳ lệnh đình chỉ nào đối với chương trình làm giàu uranium của Iran vẫn là điểm gây tranh cãi. Trong khi Mỹ đề xuất tạm dừng trong 20 năm, Iran phản hồi bằng đề xuất đình chỉ trong 5 năm, và phía Mỹ đã bác bỏ điều này.
- Mở cửa lại eo biển Hormuz: Thế giới tạm thở phào khi Iran thông báo mở cửa lại tuyến đường vận tải huyết mạch, nhưng điều này chỉ diễn ra ngắn ngủi. Iran cho biết họ đang tái áp đặt các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt để đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ, với hai con tàu đã báo cáo bị tấn công khi cố gắng đi qua eo biển này.
Với thời gian ngừng bắn sắp hết hạn, vòng đàm phán thứ hai tại Pakistan sẽ là cơ hội cuối cùng để giải quyết các bất đồng sâu sắc giữa Mỹ và Iran, trước nguy cơ xung đột quân sự leo thang.
