Israel và Li Băng đạt lệnh ngừng bắn 10 ngày, nhưng thách thức từ Hezbollah vẫn còn
Sáng 17.4 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo trên mạng xã hội về một cuộc hội đàm lịch sử giữa Tổng thống Joseph Aoun của Li Băng và Thủ tướng Benjamin Netanyahu của Israel. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày nhằm hướng tới hòa bình giữa hai quốc gia. Lệnh này có hiệu lực từ 17 giờ (giờ miền đông Mỹ), tương ứng với 4 giờ sáng 17.4 theo giờ Việt Nam.
Cuộc gặp lịch sử và phản ứng của người dân
Trước đó, vào ngày 14.3, lãnh đạo Li Băng và Israel đã có cuộc gặp đầu tiên sau 34 năm tại Washington D.C., với sự hiện diện của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Tổng thống Trump cho biết ông đã chỉ đạo Phó tổng thống J.D Vance và Ngoại trưởng Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Razin' Caine, làm việc để đạt được một nền hòa bình lâu dài. Ngay sau thông báo, người dân ở thủ đô Beirut của Li Băng đã bắn pháo hoa và hò reo ăn mừng vào nửa đêm 16.4 (giờ địa phương). Hàng ngàn gia đình di tản bắt đầu trở về miền nam Li Băng, nơi giao tranh bùng phát từ ngày 2.3 sau khi lực lượng Hezbollah tấn công Israel. Cuộc xung đột đã khiến hơn 2.100 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người phải di tản.
Cáo buộc vi phạm và thách thức từ Hezbollah
Tuy nhiên, ngay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, quân đội Li Băng cáo buộc Israel thực hiện "một số hành động xâm lược", vi phạm thỏa thuận. Chính quyền Li Băng khuyến cáo người dân di tản chưa nên quay về nhà ngay. Thủ tướng Netanyahu, dù gọi lệnh ngừng bắn là cơ hội "lịch sử", từ chối rút quân khỏi miền nam Li Băng vì lý do "nguy cơ xâm lược". Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố quân đội Israel sẽ tiếp tục kiểm soát các vị trí đã chiếm đóng và duy trì kiểm soát dải đất sâu 10 km dọc biên giới. Ông nhấn mạnh mục tiêu giải giáp Hezbollah chưa đạt được và khu vực miền nam Li Băng "chưa được phi quân sự hóa".
Phân tích từ các chuyên gia
Eurasia Group, đơn vị tư vấn rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định Israel xem đây là cơ hội để giải giáp hoàn toàn Hezbollah khi lực lượng này đang suy yếu. Chuyên gia Firas Maksad dự báo hành động quân sự của Israel có thể tiếp tục sau khi xung đột với Iran kết thúc, nhưng việc giải giáp Hezbollah sẽ rất khó khăn do quy mô lớn và phân bổ rộng khắp. Trong khi đó, chuyên gia Nimrod Novik cho rằng mục tiêu ngắn hạn của Israel là làm suy yếu Hezbollah để chính phủ Li Băng có thể ra tay giải giáp. Phía Iran đặt điều kiện Israel và Mỹ không tấn công Hezbollah, nhưng cả hai đều bác bỏ. Hezbollah tuyên bố các tay súng "sẽ giữ sẵn ngón tay trên cò súng", đe dọa lệnh ngừng bắn vừa đạt được.
Bài toán nan giải cho hòa bình
Những yếu tố trên khiến vấn đề Hezbollah trở thành thách thức lớn, đe dọa tính bền vững của lệnh ngừng bắn. Sự phức tạp của tình hình cho thấy hòa bình giữa Israel và Li Băng vẫn còn nhiều trở ngại, đòi hỏi nỗ lực ngoại giao và thiện chí từ tất cả các bên liên quan.
