Iran Tái Áp Đặt Kiểm Soát Nghiêm Ngặt Và Thu Phí Quá Cảnh Tại Eo Biển Hormuz
Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Iran, Ibrahim Azizi, đã chính thức tuyên bố về lập trường của Tehran đối với tình hình tại eo biển chiến lược Hormuz. Ông Azizi nhấn mạnh: "Đã đến lúc phải tuân thủ một quy chế hàng hải mới đối với eo biển Hormuz". Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Iran và Mỹ.
Quy Chế Hàng Hải Mới Với Các Điều Kiện Khắt Khe
Theo quy chế mới, việc lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ bị siết chặt với ba điều kiện chính:
- Chỉ những tàu thương mại được Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phê duyệt mới được phép đi qua.
- Các tàu phải di chuyển theo những tuyến đường được chỉ định sẵn để đảm bảo an ninh.
- Bắt buộc nộp các khoản phí quá cảnh theo quy định mới của Iran, nhằm tạo nguồn thu và kiểm soát chặt chẽ.
Ông Azizi cũng đưa ra lời cảnh báo trực tiếp: "Nếu Mỹ cố tình gây ra bất kỳ sự cản trở nào đối với các tàu của Iran, tình hình này có thể dễ dàng thay đổi". Điều này phản ánh thái độ cứng rắn của Tehran trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia.
Nguyên Nhân Và Bối Cảnh Của Động Thái
Động thái này không phải là đơn lẻ, mà phù hợp với định hướng về một "quy chế mới" đã được tân Lãnh đạo Tối cao Iran đề cập trước đó. Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya khẳng định rằng chừng nào Mỹ chưa chấm dứt các biện pháp hạn chế đối với quyền tự do lưu thông của tàu bè Iran, trạng thái kiểm soát gắt gao tại eo biển Hormuz sẽ được duy trì và không có sự thỏa hiệp.
Người phát ngôn của Bộ chỉ huy này cho biết eo biển Hormuz sẽ "trở lại trạng thái trước đó" với mức kiểm soát nghiêm ngặt, do Mỹ từ chối dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng của Iran. Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cáo buộc Mỹ đã "tiếp tục các hành vi cướp biển dưới danh nghĩa cái gọi là lệnh phong tỏa".
Diễn Biến Căng Thẳng Và Phản Ứng Từ Các Bên
Trước đó, vào ngày 17/4, Iran đã tuyên bố dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz sau khi có lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảm ơn Iran vì mở lại eo biển, nhưng khẳng định biện pháp phong tỏa trả đũa của Mỹ đối với các tàu ra vào cảng Iran "sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ" cho đến khi đạt được thỏa thuận.
Lưu lượng qua tuyến đường thủy này đã tăng trở lại trong thời gian ngắn vào sáng nay, đây được xem là đợt di chuyển lớn đầu tiên của các tàu qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bắt đầu. Tuy nhiên, "niềm vui ngắn chẳng tày gang", hiện tại, eo biển đã bị đóng trở lại như một cách để Iran đáp trả Mỹ.
Hàng loạt tàu quân sự của Mỹ hiện diện trên vùng biển Iran, khiến tình hình càng thêm căng thẳng. Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ duy trì phong tỏa các cảng của Iran, bất chấp việc Tehran đã dỡ bỏ tình trạng đóng cửa trên thực tế đối với tuyến hàng hải chiến lược này. Điều này đã khiến Iran đe dọa sẽ đóng cửa eo biển trở lại, và đến thời điểm này, đe dọa đó đã trở thành sự thật.
Ý Nghĩa Chiến Lược Và Tác Động Toàn Cầu
Từ góc độ chiến lược, Iran đang tận dụng "điểm nghẽn" Hormuz để tạo lợi thế trong bối cảnh xung đột khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% sản lượng dầu thế giới. Do đó, việc Iran kiểm soát chặt chẽ và thu phí quá cảnh có thể ảnh hưởng đến giá dầu và an ninh năng lượng toàn cầu.
Động thái này được xem là công cụ ngoại giao quan trọng nhất của Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào tiếp theo với Mỹ và các cường quốc khác. Nó không chỉ nhằm đáp trả các biện pháp trừng phạt của Mỹ, mà còn thể hiện sự độc lập và quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Tehran.
Tóm lại, việc Iran tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt và thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz phản ánh một chương mới trong cuộc đối đầu giữa Tehran và Washington, với những tác động sâu rộng đến an ninh hàng hải và kinh tế thế giới.
