Houthi Khai Hỏa, Trung Đông Bước Vào Thế Trận Mới Đầy Nguy Cơ
Lực lượng Houthi tại Yemen đã chính thức tuyên bố tham gia cuộc chiến Iran bằng việc phóng loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào miền Nam Israel vào ngày 28/3, mở ra một mặt trận mới trong cuộc xung đột khu vực mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhận định là "sắp kết thúc". Đòn tấn công này không chỉ mở rộng chiến sự Trung Đông mà còn tạo ra biến số chiến lược mới, đe dọa các tuyến hàng hải trọng yếu và có thể làm đảo lộn tính toán kết thúc nhanh của Washington.
Diễn Biến Mới Và Tuyên Bố Của Houthi
Chuẩn tướng Yahya Saree, người phát ngôn quân sự của Houthi, cho biết trong một thông điệp phát trên truyền hình rằng các đòn tấn công nhắm vào "những mục tiêu quân sự nhạy cảm" của Israel. Ông khẳng định chiến dịch sẽ tiếp diễn "cho đến khi các hành động gây hấn nhằm vào mọi mặt trận của lực lượng kháng chiến chấm dứt", ám chỉ Iran và Hezbollah. Quân đội Israel cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn thành công một tên lửa phóng từ Yemen, và chưa ghi nhận thương vong ngay sau vụ việc.
Dù Israel đã nhiều năm tiến hành các chiến dịch quân sự nhằm vào Houthi, khiến nhiều người tin rằng năng lực của nhóm này đã bị suy giảm đáng kể, diễn biến mới cho thấy lực lượng này vẫn đủ khả năng đáp trả. Kể từ khi Mỹ và Israel mở các đợt không kích nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, giới quan sát đã dự báo khả năng Houthi tham chiến, đặc biệt trong bối cảnh các lực lượng ủy nhiệm khác của Tehran tại Lebanon và Iraq lần lượt nhập cuộc.
Nguy Cơ Từ "Nút Thắt Cổ Chai" Bab al-Mandab
Việc Houthi - lực lượng kiểm soát phần lớn khu vực đông dân nhất Yemen - tham chiến đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với eo biển Bab al-Mandab ở phía nam Biển Đỏ, một "nút thắt cổ chai" quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng và thương mại toàn cầu. Houthi từng chứng minh khả năng gây ảnh hưởng lớn tới thương mại toàn cầu khi tấn công hơn 100 tàu thương mại trên Biển Đỏ trong giai đoạn từ cuối năm 2023 đến đầu năm 2025, nhằm thể hiện đoàn kết với Palestine trong cuộc chiến Gaza.
Theo ông Thomas Juneau, chuyên gia tại Đại học Ottawa và Viện Chatham House, nếu các cuộc tấn công của Houthi chỉ dừng ở quy mô hạn chế nhằm vào Israel, chúng sẽ "không tác động đáng kể đến cục diện chiến tranh". Tuy nhiên, kịch bản sẽ thay đổi đáng kể nếu Houthi quay lại chiến thuật tấn công tàu thuyền trên Biển Đỏ. "Nếu họ nhắm vào vận tải biển và tìm cách phong tỏa eo Bab al-Mandab, tác động sẽ rất lớn, khuếch đại ảnh hưởng vốn đã nghiêm trọng của cuộc chiến lên giá dầu, khí đốt và toàn bộ nền kinh tế toàn cầu", ông cảnh báo.
Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Và Chuỗi Cung Ứng
Các cuộc tấn công vào Biển Đỏ và eo Bab al-Mandab có thể làm gián đoạn dòng chảy qua kênh đào Suez - nơi chiếm khoảng 15% thương mại hàng hải toàn cầu và tới 30% lưu lượng tàu container mỗi năm. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đã chịu áp lực lớn do Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng then chốt ở Vịnh Ba Tư - bất kỳ gián đoạn nào tại Biển Đỏ cũng có thể khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.
Saudi Arabia hiện đang chuyển hướng một phần xuất khẩu dầu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, thông qua hệ thống đường ống nhằm tránh phụ thuộc vào Hormuz. Các cuộc tấn công có thể buộc nhiều hãng vận tải phải chuyển hướng vòng qua mũi phía nam châu Phi, kéo dài hành trình thêm hàng nghìn km và làm gia tăng đáng kể chi phí vận chuyển. Trong bối cảnh Iran gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, nếu Bab al-Mandab cũng bị gián đoạn, tác động tiêu cực lên kinh tế toàn cầu sẽ càng trầm trọng.
Trung Đông Thêm "Mặt Trận Lửa" Và Hệ Lụy Khu Vực
Cuộc tấn công mới nhất cũng là diễn biến tiếp theo trong chuỗi đối đầu kéo dài nhiều năm giữa Israel và Houthi. Đồng thời, nguy cơ xung đột Saudi Arabia - Yemen tái bùng phát, sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2022, cũng gia tăng. Theo Farea Al-Muslimi, chuyên gia tại Viện nghiên cứu Chatham House, việc Houthi tham chiến là "một bước leo thang nghiêm trọng và đáng lo ngại sâu sắc", đặc biệt khi các tuyến hàng hải chiến lược như Biển Đỏ và Bab al-Mandab đối mặt nguy cơ bị gián đoạn.
Từ năm 2023, sau khi xung đột Gaza bùng phát, Houthi đã liên tục phóng UAV và tên lửa nhằm vào Israel và các tàu thuyền trên Biển Đỏ, với tuyên bố nhằm gây sức ép buộc Israel chấm dứt chiến dịch quân sự tại Gaza và cho phép viện trợ nhân đạo vào khu vực này. Mỹ đã đáp trả bằng chiến dịch quân sự quy mô lớn, với hơn 1.100 cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Houthi. Tuy nhiên, ngay cả sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2025 do Mỹ làm trung gian, nhiều hãng tàu vẫn tránh tuyến Biển Đỏ do lo ngại an ninh.
Biến Số Có Thể Kéo Dài Chiến Tranh
Các cuộc tấn công của Houthi diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran được cho là đã bắt đầu các cuộc đàm phán gián tiếp đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra. Dù vậy, các quan chức Mỹ vẫn tỏ ra lạc quan rằng chiến dịch quân sự có thể kết thúc trong "vài tuần". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết chiến dịch có thể hoàn tất trong "vài tuần, không phải vài tháng", trong khi ông Trump cũng khẳng định các mục tiêu quân sự đã cơ bản đạt được.
Tuy nhiên, theo ông Juneau, mức độ leo thang của Houthi sẽ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính toán của Washington. "Nếu Houthi chỉ thực hiện các đòn tấn công hạn chế vào Israel với thiệt hại nhỏ, chiến lược của Mỹ sẽ không thay đổi đáng kể. Nhưng nếu họ quay lại tấn công vận tải biển ở Biển Đỏ, áp lực đối với Tổng thống Trump sẽ gia tăng rõ rệt, do tác động lan rộng tới giá dầu và kinh tế toàn cầu", ông nhận định. Đáng chú ý, những hệ lụy này có thể kéo dài vượt ra ngoài chính cuộc chiến, do chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng - yếu tố có thể tác động trực tiếp tới bối cảnh chính trị nội bộ Mỹ, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần.
