Hạm Đội Muỗi Bí Ẩn Của Iran: Mối Đe Dọa Khiến Mỹ Dè Chừng Trên Biển
Trong bối cảnh phần lớn lực lượng hải quân chính quy của Iran đã bị phá hủy sau các đợt tấn công của Mỹ và Israel, một lực lượng bí ẩn với biệt danh "hạm đội muỗi" vẫn âm thầm tồn tại, tạo ra mối đe dọa đáng kể đối với hoạt động hàng hải quốc tế. Theo báo cáo từ New York Times, đây là tập hợp các xuồng chiến cỡ nhỏ, tốc độ cao và cơ động linh hoạt, được thiết kế đặc biệt để quấy rối tàu thuyền tại khu vực chiến lược eo biển Hormuz.
Lực Lượng Du Kích Trên Biển Của IRGC
Hạm đội muỗi là nòng cốt trong năng lực tác chiến trên biển của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – một nhánh quân sự tách biệt với hải quân chính quy. Chính các tàu nhỏ này, kết hợp với tên lửa và máy bay không người lái (UAV) có thể phóng từ biển hoặc các trận địa ngụy trang trên bờ, đã nhiều lần khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz rơi vào tình trạng tê liệt.
Ông Saeid Golkar, chuyên gia về IRGC và giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tennessee tại Chattanooga, nhận định: "Hải quân IRGC vận hành giống một lực lượng du kích trên biển. Họ tập trung vào chiến tranh phi đối xứng, đặc biệt tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Thay vì dựa vào tàu chiến cỡ lớn hay các trận hải chiến truyền thống, họ ưu tiên các đòn đánh nhanh, rút gọn."
Quy Mô Và Khả Năng Gây Rối Khó Lường
Tổng quy mô của hạm đội muỗi được ước tính từ hàng trăm đến hàng nghìn chiếc, nhưng rất khó xác định chính xác do kích thước nhỏ bé của chúng. Nhiều tàu thậm chí quá nhỏ để xuất hiện trên ảnh vệ tinh và thường được neo đậu trong các hang động đào sâu dọc bờ biển đá, sẵn sàng triển khai chỉ trong vài phút.
Kho vũ khí của lực lượng này bao gồm:
- Các xuồng cao tốc có thể đạt tốc độ trên 100 hải lý/giờ (khoảng 185 km/h).
- Tàu ngầm mini và thiết bị không người lái trên biển.
- UAV phóng từ bệ cơ động trên đất liền, loại vũ khí có dấu vết khó truy vết.
Đô đốc Gary Roughead, cựu Tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ, cho biết: "Đây vẫn là một lực lượng gây rối hiệu quả. Không ai có thể chắc chắn họ đang làm gì hay mục tiêu thực sự là gì."
Tác Động Đến Chiến Lược Của Mỹ Và Tình Hình Khu Vực
Trong suốt cuộc xung đột, ít nhất 20 tàu thuyền đã bị tấn công tại khu vực, theo Cơ quan Hàng hải Quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc. Mặc dù IRGC hiếm khi nhận trách nhiệm, các nhà phân tích tin rằng phần lớn các vụ tấn công nhiều khả năng do lực lượng này thực hiện.
Sự hiện diện của hạm đội muỗi đã buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược. Ngay cả các tàu chiến mạnh nhất của Mỹ cũng hạn chế tuần tra trực tiếp trong eo biển Hormuz – nơi không gian cơ động hẹp và thời gian phản ứng trước tên lửa hoặc UAV gần như bằng không. Thay vào đó, lực lượng Mỹ có xu hướng duy trì hiện diện bên ngoài eo biển, tại Vịnh Oman hoặc biển Arab, nơi an toàn hơn nhưng vẫn có thể giám sát giao thông hàng hải.
Iran cũng cảnh báo có thể mở rộng hoạt động sang Biển Đỏ thông qua lực lượng ủy nhiệm tại Yemen, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Lịch Sử Hình Thành Và Chiến Thuật Phát Triển
Hải quân IRGC được thành lập vào khoảng năm 1986, xuất phát từ sự thiếu tin tưởng của lãnh tụ Ayatollah Ruhollah Khomeini vào quân đội chính quy sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Qua thời gian, Tehran nhận ra họ không thể giành chiến thắng trong đối đầu trực diện với quân đội Mỹ, từ đó chuyển hướng phát triển lực lượng "ẩn mình" nhằm quấy rối tàu thuyền.
Ban đầu, Iran sử dụng các xuồng dân sự được gắn súng máy hoặc súng phóng lựu. Theo thời gian, nước này đã phát triển nhiều dòng tàu chiến cỡ nhỏ chuyên dụng, cùng với tàu ngầm mini và thiết bị không người lái trên biển. Gần đây, hải quân IRGC cũng đầu tư vào các tàu chiến lớn và hiện đại hơn, dù nhiều chiếc đã bị tấn công trong xung đột.
Lực lượng này hiện có khoảng 50.000 quân, chia thành 5 khu vực dọc Vịnh Ba Tư, với hiện diện trên nhiều hòn đảo mà Iran kiểm soát. Họ đã xây dựng ít nhất 10 căn cứ tàu tấn công được bảo vệ và ngụy trang kỹ lưỡng, trong đó căn cứ Farur được xem là trung tâm hoạt động chính.
Triển Vọng Và Thách Thức Trong Tương Lai
Với việc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sắp hết hiệu lực, tình hình tại eo biển Hormuz vẫn còn nhiều bất ổn. Dù Iran tuyên bố tuyến đường thủy đã "trở lại trạng thái trước đó" và được kiểm soát chặt chẽ, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh lệnh phong tỏa các cảng của Iran vẫn sẽ được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận hòa bình.
Trong kịch bản tiếp tục phong tỏa, nhiệm vụ này nhiều khả năng sẽ do hải quân IRGC đảm trách, với hạm đội muỗi đóng vai trò then chốt. Sự phát triển của chiến tranh UAV, với chi phí thấp và khả năng gây thiệt hại lớn, càng làm gia tăng mức độ nguy hiểm mà lực lượng này có thể tạo ra.
Chuyên gia Farzin Nadimi nhận định: "Hải quân IRGC luôn coi mình là tuyến đầu trong cuộc đối đầu với 'Đại Satan' và liên tục va chạm với Mỹ tại Vịnh Ba Tư." Với chiến thuật linh hoạt và khó lường, hạm đội muỗi của Iran sẽ tiếp tục là thách thức đáng kể đối với an ninh hàng hải trong khu vực.
