Căng Thẳng Mỹ - Iran Leo Thang: Lệnh Ngừng Bắn Mong Manh, Đàm Phán Bế Tắc
Tình hình chiến sự giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn quyết định, với lệnh ngừng bắn hiện tại và khả năng nối lại đàm phán đều ở thế cực kỳ mong manh. Căng thẳng tiếp tục leo thang tại eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột quân sự mới bùng phát, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế thế giới.
Diễn Biến Nhanh Chóng Và Những Tuyên Bố Trái Chiều
Vào ngày 17/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đã "đồng ý với mọi điều khoản", thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng điểm nhờ kỳ vọng chiến tranh sẽ sớm kết thúc. Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, vào 19/4, diễn biến mới lại cho thấy dấu hiệu "thổi phồng hiệu quả ngoại giao". Ông Trump tiếp tục đe dọa phá hủy cầu đường và nhà máy điện của Iran, trong khi Tehran phản ứng bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz trở lại.
Nỗi lo chiến sự bùng phát trở lại càng gia tăng sau khi lực lượng Mỹ nổ súng và bắt giữ một tàu chở hàng treo cờ Iran, tìm cách phá vòng phong tỏa của Mỹ. Những biến động nhanh chóng này phản ánh phong cách vận hành chiến tranh quen thuộc của ông Trump: liên tục dao động giữa những dự báo lạc quan về hòa bình cận kề và các cảnh báo đáng lo ngại về xung đột leo thang.
Áp Lực Thời Gian Và Những Dấu Hỏi Lớn
Chiến lược của ông Trump sẽ sớm phải đối mặt với thực tế khi vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra tại Pakistan, trước khi thời hạn lệnh ngừng bắn hết hiệu lực vào ngày 21/4. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dấu hỏi đặt ra về khả năng thành công của đàm phán này.
Người dân Tehran đã xuống đường vào ngày 19/4 để thể hiện sự ủng hộ chính quyền, với không ít người phản đối việc nối lại đàm phán. Điều này cho thấy sự chia rẽ nội bộ tại Iran, làm phức tạp hóa nỗ lực ngoại giao của Mỹ.
Mỹ Lạc Quan, Nhưng Iran Không Nhượng Bộ
Chính quyền Mỹ muốn Tehran phải nhượng bộ bằng cách gia tăng sức ép trên eo biển Hormuz. Trong một chương trình phát sóng, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Tổng thống Trump đang tìm kiếm "đòn bẩy tối đa" và nhận định tình hình không đáng lo ngại, cho rằng những "ồn ào" từ phía Iran cho thấy chính quyền nước này đang suy yếu.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cũng đưa ra nhận định tương tự, đồng thời đánh giá nội bộ Iran đang chia rẽ. Ông Waltz tuyên bố: "Iran không nắm lợi thế và chúng tôi tin họ sẽ quay lại bàn đàm phán, từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân".
Tuy nhiên, về phía Iran, nước này hiện bác bỏ nhận định của Mỹ rằng họ sẽ nhượng bộ. Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, khẳng định dù đã có tiến triển ngoại giao, vẫn còn nhiều khác biệt lớn liên quan đến eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không bàn giao uranium đã làm giàu.
Rủi Ro Và Hệ Lụy Toàn Cầu
Những ngày tới có thể cho thấy liệu chiến thuật gây sức ép với Iran trên eo biển Hormuz có tạo ra đột phá ngoại giao hay không. Nếu thất bại, ông Trump có thể phải lựa chọn leo thang quân sự, với nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu và làm suy giảm thêm uy tín chính trị trong nước.
Cuộc chiến hiện đã kéo dài hơn một tuần so với mốc 6 tuần do chính quyền ông Trump đưa ra. Ông Trump đang chịu áp lực lớn chưa từng có trong việc chấm dứt xung đột, đồng thời phải chứng minh được rằng kết quả đạt được sẽ kiềm chế Iran, thay vì khiến đối thủ mạnh lên.
Lúc này, cả Mỹ và Iran đều đang tin mình nắm lợi thế, nhưng cả hai bên cần nhớ rằng già néo có thể đứt dây. Ngay cả khả năng nối lại hoạt động đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện cũng mông lung, không ai biết điều gì sẽ xảy ra trong 24 giờ tiếp theo, đặc biệt sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực. 24 giờ tới sẽ là quãng thời gian cả thế giới nín thở quan sát vận mệnh một cuộc chiến được định đoạt, vận mệnh ấy có liên hệ chặt chẽ với vận mệnh của nền kinh tế thế giới.
