Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz: Tàu thương mại bị tấn công, Iran siết kiểm soát quân sự
Ngày 18 tháng 4, bầu không khí căng thẳng bao trùm eo biển Hormuz khi nhiều tàu thuyền được nhìn thấy xung quanh khu vực này. Theo các nguồn tin đáng tin cậy, ít nhất hai tàu thương mại đã trúng đạn trong lúc cố gắng vượt qua tuyến đường thủy chiến lược. Đồng thời, một số tàu khác báo cáo đã nhận được tin nhắn vô tuyến từ hải quân Iran, cảnh báo rằng họ không được phép đi qua vùng biển này.
Iran tuyên bố khôi phục biện pháp kiểm soát quân sự nghiêm ngặt
Tình huống này diễn ra ngay sau khi Iran chính thức tuyên bố sẽ khôi phục lại các biện pháp kiểm soát quân sự nghiêm ngặt trên tuyến đường thương mại quan trọng bậc nhất thế giới. Lý do được đưa ra là Mỹ vẫn đang duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran, một động thái mà Tehran coi là vi phạm cam kết quốc tế.
Trong một tuyên bố được truyền hình Iran đưa tin, người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cáo buộc Mỹ liên tục vi phạm các thỏa thuận và thực hiện những hành vi mà họ mô tả là "cướp biển và trộm cắp trên biển" dưới danh nghĩa lệnh phong tỏa. Kênh truyền hình nhà nước cũng công bố một thông điệp từ Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, trong đó ông khẳng định hải quân Iran sẵn sàng giáng những "thất bại cay đắng mới" lên kẻ thù của mình.
Nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu khí và phản ứng từ Washington
Những thông điệp cứng rắn này không chỉ làm gia tăng sự bất ổn xung quanh cuộc xung đột Iran mà còn đẩy cao nguy cơ các chuyến hàng dầu khí qua eo biển Hormuz có thể tiếp tục bị gián đoạn. Điều này xảy ra đúng thời điểm Washington đang cân nhắc có nên gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng phản hồi, khẳng định: "Iran không thể tống tiền chúng ta…" và cho biết cuộc đối thoại với Iran vẫn đang diễn ra. Ông nói thêm: "Chúng tôi sẽ có một số thông tin vào cuối ngày hôm nay. Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Và, các bạn biết đấy, chúng tôi đang có lập trường cứng rắn".
Cam kết ngoại giao của Iran và quyền làm giàu uranium
Về phía Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Saeed Khatibzadeh tuyên bố nước này vẫn cam kết với con đường ngoại giao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Tehran sẽ không lên lịch cho bất kỳ cuộc đàm phán nào tiếp theo với Mỹ cho đến khi đạt được sự hiểu biết chung - rằng Iran sẽ không từ bỏ điều mà nước này coi là quyền của mình theo luật pháp quốc tế về làm giàu uranium.
Ông Khatibzadeh giải thích: "Chúng tôi là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, chúng tôi là thành viên của IAEA (Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế), và chúng tôi sẽ cam kết. Chúng tôi có trách nhiệm và chúng tôi có quyền. Iran có quyền được hưởng các quyền đó và chúng tôi sẽ không từ bỏ các quyền của mình".
Đoàn tàu chở dầu lớn đầu tiên di chuyển sau hơn một tháng
Trước những diễn biến này, các thiết bị theo dõi hàng hải đã ghi nhận một đoàn tàu gồm 8 tàu chở dầu đang đi qua eo biển Hormuz. Đây được xem là số lượng tàu lớn đầu tiên di chuyển kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu cách đây hơn một tháng.
Iran đã tuyên bố mở cửa trở lại tạm thời eo biển, sau một thỏa thuận ngừng bắn riêng biệt kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon, do Mỹ làm trung gian. Tuy nhiên, với các biện pháp kiểm soát quân sự mới được áp dụng, tương lai của tuyến đường thủy này vẫn còn nhiều bất ổn.
