Khoảng 49 quốc gia từ châu Âu, châu Á và Trung Đông đã tham gia hội nghị trực tuyến do Anh và Pháp đồng chủ trì, nhằm thúc đẩy kế hoạch đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược quan trọng. Mỹ và Iran, hai bên trực tiếp liên quan đến xung đột, đã không tham dự cuộc họp này, theo thông tin từ AFP.
Bối Cảnh Và Mục Tiêu Của Hội Nghị
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực, với hình ảnh vệ tinh cho thấy sự di chuyển của tàu tại eo biển Hormuz vào ngày 17.4.2026. Anh và Pháp tuyên bố sẽ dẫn đầu một lực lượng đa quốc gia mang tính phòng thủ, chỉ được triển khai khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài hoặc xung đột kết thúc. Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh mục tiêu duy trì dòng chảy thương mại thông suốt qua eo biển này.
Phản Ứng Từ Các Bên Liên Quan
Động thái trên diễn ra khi giới chức Iran tuyên bố eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, theo Reuters. Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng eo biển đã "sẵn sàng cho lưu thông hoàn toàn", nhưng khẳng định lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran vẫn được duy trì cho đến khi đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Việc gián đoạn tuyến hàng hải eo biển Hormuz đã làm dấy lên lo ngại toàn cầu về nguồn cung năng lượng, lạm phát và chuỗi cung ứng lương thực. Dù trước đó kêu gọi đồng minh hỗ trợ thực thi phong tỏa, ông Trump sau hội nghị Paris lại tuyên bố không cần đến họ, và chê trách các đồng minh đã không đến khi Mỹ cần hỗ trợ. Anh, Pháp và nhiều nước cho rằng tham gia phong tỏa đồng nghĩa can dự trực tiếp vào xung đột, song sẵn sàng tham gia bảo vệ hàng hải khi tình hình ổn định hơn.
Kế Hoạch Và Sự Ủng Hộ Quốc Tế
Tổng thống Macron cho biết các nước tham dự đã gửi thông điệp chung kêu gọi mở cửa vô điều kiện eo biển Hormuz và đảm bảo tự do hàng hải. Một phần lực lượng hải quân Pháp tại Địa Trung Hải và biển Đỏ có thể được điều động cho nhiệm vụ này. Thủ tướng Starmer tiết lộ: "Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này tại một hội nghị kế hoạch quân sự ở London vào tuần tới, nơi chúng tôi sẽ công bố chi tiết hơn về thành phần của sứ mệnh, và hơn chục quốc gia đã đề nghị đóng góp các nguồn lực".
Đức cũng bày tỏ sẵn sàng tham gia, trong khi các nhà ngoại giao châu Âu cho rằng bất kỳ cơ chế nào cũng cần phối hợp với Mỹ và Iran. Giới quan sát nhận định kế hoạch có thể khó thành hiện thực nếu tình hình nhanh chóng ổn định, song các biện pháp như chia sẻ tình báo, hộ tống tàu hoặc rà phá bom mìn vẫn có thể được triển khai trong giai đoạn chuyển tiếp.
Lời Kêu Gọi Từ Thổ Nhĩ Kỳ
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan kêu gọi các bên kiềm chế và thúc đẩy đối thoại, theo South China Morning Post. Phát biểu tại Diễn đàn ngoại giao Antalya ngày 17.4, ông nhấn mạnh "con đường ngắn nhất dẫn đến hòa bình là đối thoại và ngoại giao", đồng thời cảnh báo nguy cơ các hành động khiêu khích có thể phá vỡ tiến trình đàm phán.
