Ông Thanh Duy, một cư dân sinh sống và làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh, hiện đang là chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh hợp pháp. Đồng thời, ông cũng làm việc toàn thời gian tại một công ty với hợp đồng lao động chính thức và đã tham gia đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) ở mức cao nhất theo quy định. Gần đây, ông Duy đã gửi câu hỏi đến Cổng thông tin điện tử của Chính phủ để tìm hiểu về nghĩa vụ đóng BHXH bắt buộc của mình với tư cách là chủ hộ kinh doanh.
Giải đáp từ BHXH TP.Hồ Chí Minh
Vấn đề này đã được Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể là BHXH khu vực 27, trả lời một cách chi tiết và rõ ràng. Cơ quan này đã dẫn chiếu đến các quy định pháp luật hiện hành để làm cơ sở cho câu trả lời.
Căn cứ pháp lý từ Nghị định 158/2025/NĐ-CP
Theo BHXH TP.HCM, căn cứ vào khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 3 của Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, được Chính phủ ban hành vào ngày 25 tháng 6 năm 2025, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh. Cụ thể, chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc ngay lập tức, trong khi các trường hợp khác sẽ áp dụng từ ngày 01 tháng 7 năm 2029.
Quan trọng hơn, điểm a khoản 3 Điều 3 của Nghị định này quy định rằng nếu một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, thì việc tham gia sẽ được thực hiện theo đối tượng tương ứng quy định tại Luật BHXH, theo thứ tự ưu tiên đến trước. Điều này có nghĩa là khi một cá nhân vừa là chủ hộ kinh doanh vừa thuộc các nhóm đối tượng khác, họ sẽ phải tuân thủ theo quy định của nhóm đối tượng có thứ tự cao hơn.
Quy định từ Luật BHXH 2024
BHXH TP.HCM cũng nhấn mạnh đến khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH năm 2024, quy định về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Theo đó, người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc bao gồm nhiều nhóm, trong đó điểm a quy định cụ thể về người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Điều này áp dụng cho cả các trường hợp có thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng vẫn thể hiện nội dung về việc làm có trả công và sự quản lý của người sử dụng lao động.
Ngoài ra, điểm m khoản 1 Điều 2 cũng đề cập đến chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, nhưng việc tham gia sẽ theo quy định của Chính phủ, như đã nêu trong Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Áp dụng vào trường hợp của ông Thanh Duy
Sau khi đối chiếu với các quy định pháp luật nêu trên, BHXH TP.HCM đã đưa ra kết luận rõ ràng cho trường hợp của ông Thanh Duy. Ông là chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, nhưng đồng thời ông cũng đi làm tại một công ty với hợp đồng lao động chính thức. Do đó, ông thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo điểm a khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH 2024, tức là nhóm người làm việc theo hợp đồng lao động.
Điều này có nghĩa là, mặc dù ông Duy có tư cách là chủ hộ kinh doanh, nhưng vì ông đã tham gia BHXH bắt buộc thông qua hợp đồng lao động tại công ty, nên ông không cần phải đóng BHXH bắt buộc riêng cho vai trò chủ hộ kinh doanh. Việc tham gia BHXH của ông sẽ được tính theo đối tượng người lao động làm việc theo hợp đồng, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi của bản thân.
Thông tin này không chỉ giải đáp thắc mắc cho ông Thanh Duy mà còn cung cấp hướng dẫn hữu ích cho nhiều cá nhân khác đang trong tình huống tương tự, giúp họ hiểu rõ hơn về nghĩa vụ và quyền lợi BHXH trong bối cảnh lao động đa dạng hiện nay.
