Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang rơi vào tình trạng hỗn loạn chưa từng có khi giá dầu liên tục lập đỉnh mới, đe dọa vượt qua mức kỷ lục 147 USD/thùng từng ghi nhận vào năm 2008. Nguyên nhân chính đến từ cuộc khủng hoảng kép: xung đột Nga-Ukraine kéo dài và căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là sau các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.
Biến động mạnh trên thị trường dầu thô
Giá dầu Brent và WTI đã tăng hơn 40% kể từ đầu năm 2025, chạm mức 130 USD/thùng vào ngày 10/3. Theo các nhà phân tích, nếu tình hình không được kiểm soát, giá dầu có thể vượt ngưỡng 150 USD/thùng, phá vỡ kỷ lục năm 2008. Sự biến động này tác động trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu, khiến lạm phát leo thang và các nước nhập khẩu dầu gặp khó khăn.
“Giá dầu hiện tại đang chịu áp lực từ cả phía cung và cầu. Các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga làm gián đoạn nguồn cung, trong khi nhu cầu phục hồi mạnh sau đại dịch đẩy giá lên cao”, chuyên gia năng lượng Nguyễn Minh Phong nhận định.
Nguy cơ vượt đỉnh lịch sử 2008
Đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 2008 là khi giá dầu đạt 147 USD/thùng, gây suy thoái kinh tế toàn cầu. Hiện tại, các yếu tố tương tự đang tái diễn: xung đột địa chính trị, đầu cơ và sự thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, lần này còn có thêm yếu tố khan hiếm năng lượng do quá trình chuyển đổi xanh và đầu tư hạn chế vào khai thác mới.
Ủy ban Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo, thế giới đang đối mặt với “cú sốc dầu mỏ” lớn nhất kể từ năm 1973. Sản lượng của OPEC+ không đủ bù đắp lượng thiếu hụt từ Nga, nơi chiếm 10% sản lượng toàn cầu. Iran cũng bị đe dọa bởi các lệnh trừng phạt mới.
Tác động đến nền kinh tế Việt Nam
Tại Việt Nam, giá xăng dầu liên tục điều chỉnh tăng, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và đời sống người dân. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2025 tăng 4,2% so với cùng kỳ, trong đó nhóm năng lượng đóng góp tới 1,5 điểm phần trăm.
Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính đã phải tung nhiều biện pháp bình ổn, bao gồm giảm thuế nhập khẩu và tăng cường dự trữ. Tuy nhiên, nếu giá dầu thế giới tiếp tục leo thang, áp lực lên nền kinh tế sẽ còn lớn hơn.
Dự báo và khuyến nghị
Các chuyên gia cho rằng, tình hình chỉ cải thiện khi xung đột địa chính trị hạ nhiệt. OPEC+ có thể tăng sản lượng trong cuộc họp tháng 4 tới, nhưng mức tăng khó đủ lớn. “Việt Nam cần đẩy mạnh năng lượng tái tạo và tăng dự trữ chiến lược để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu”, ông Phong khuyến nghị.
