Nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, tỉnh Lâm Đồng đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc với các biện pháp quyết liệt. Bên cạnh việc giám sát tiến độ qua ứng dụng công nghệ, tỉnh còn thành lập các tổ công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng, cùng cơ quan chức năng trực tiếp xuống hiện trường để tháo gỡ từng vướng mắc. Nhờ đó, nhiều dự án đã có chuyển biến tích cực.
Tổ công tác trực tiếp tháo gỡ tại công trường
Cuối tuần thứ ba của tháng 7, tổ công tác do ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng làm tổ trưởng, đã kiểm tra thực địa các dự án ven biển đang chậm tiến độ. Tại dự án sửa chữa, nâng cấp đường Nguyễn Đình Chiểu và Huỳnh Thúc Kháng (phường Mũi Né) với tổng vốn đầu tư hơn 300 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân mới đạt 32%. Vẫn còn 4 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng.
Ông Lê Thanh Sơn, Chủ tịch UBND phường Mũi Né, cho biết trước đó dự án có hơn 60 hộ không đồng thuận với phương án bồi thường. Đến tháng 5, phường thành lập bốn tổ vận động “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để phân tích lợi ích lâu dài. Nhờ kiên trì, nhiều hộ đã đồng thuận bàn giao mặt bằng sớm. Tuy nhiên, còn 10 hộ chưa đồng ý, phường tiến hành cưỡng chế theo quy định pháp luật để bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư trong tháng 7.
Ghi nhận giữa tháng 7, đoạn đường trước số 6 Huỳnh Thúc Kháng có nhiều hố sâu được rào chắn sơ sài, không có lực lượng điều tiết giao thông, gây ùn tắc kéo dài. Tương tự, giao thông trước nhà hàng Cánh Buồm Vàng hỗn loạn dài gần 1km, du khách phải đi bộ khi tham quan.
Giải phóng mặt bằng – nút thắt lớn nhất
Dự án đường ven biển ĐT.719B (xã Tân Thành) vướng 3,88km mặt bằng đi qua mỏ khoáng sản titan do doanh nghiệp khai thác. Ông Nguyễn Thanh Hiền, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, cho biết mỏ này do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép, việc đóng cửa vượt quá thẩm quyền địa phương. Bên cạnh đó, nhiều vị trí mặt bằng trống nhưng không có vốn thi công do ngân hàng thay đổi quy trình chuyển tiền, nhiều mỏ vật liệu tạm ngừng hoạt động và giá vật tư cao hơn thông báo giá Nhà nước. Sở Nông nghiệp và Môi trường cần xác định thời điểm dừng hoạt động để điều chỉnh phương án vận chuyển.
Trong chuyến kiểm tra đầu tháng 7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh yêu cầu các sở, ngành khẩn trương đồng hành cùng doanh nghiệp làm thủ tục đóng cửa mỏ titan. Hai tuần sau, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận đóng cửa một phần mỏ để bàn giao mặt bằng vào cuối tháng 7. Đối với vướng mắc nguồn vốn, tổ trưởng giao cơ quan chức năng làm việc với ngân hàng bảo lãnh để hoàn thiện thủ tục chuyển qua Kho bạc Nhà nước.
Ông Huỳnh Văn Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, cho biết đơn vị liên tục điều động cán bệ từ nơi khác đến hỗ trợ công tác bồi thường. Tại dự án đường tránh ĐT.719 và cầu qua sông Dinh (xã Hàm Tân), các hộ diện giải tỏa chưa đồng ý phương án tái định cư vì vị trí mới quá xa nhà cũ; họ mong muốn được tái định cư gần phường La Gi. Ông Nguyễn Minh đã chỉ đạo UBND phường La Gi rà soát quỹ đất tái định cư để bố trí chỗ ở mới cho các hộ.
Đồng bộ nhiều giải pháp
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh nhận định: “Nút thắt lớn nhất trong đầu tư công là giải phóng mặt bằng. Đội ngũ kế thừa tại địa phương năng lực còn hạn chế, chưa nắm chắc thủ tục pháp luật, khiến nhiều dự án chậm tiến độ. Nguyên nhân cốt lõi là người đứng đầu chưa xác định công tác giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.”
Chia sẻ bài học kinh nghiệm, Chủ tịch UBND phường Mũi Né Lê Thanh Sơn cho hay phường xác định công tác tuyên truyền, vận động là “chìa khóa”. Lãnh đạo phường trực tiếp gặp gỡ từng hộ dân, lắng nghe tâm tư, giải đáp kiến nghị và công khai chính sách hỗ trợ. Ông nói: “Việc phải cưỡng chế với hộ dân không chấp hành là điều không mong muốn, nhưng vì lợi ích chung và phát triển kinh tế-xã hội, bắt buộc phải thực hiện.”
Thay vì gửi văn bản xin ý kiến, mỗi cuối tuần các tổ công tác trực tiếp có mặt tại công trường dưới thời tiết oi bức để giải quyết vướng mắc tại chỗ. Lãnh đạo đơn vị cam kết tiến độ bằng văn bản. Dự án nào cam kết ba lần nhưng không hoàn thành sẽ bị đưa vào đánh giá thi đua cuối năm; người đứng đầu chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh. Trước đó, tỉnh đã phê bình nghiêm khắc các địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp.
Theo Sở Tài chính, tỉnh đưa vào phần mềm theo dõi tiến độ giải ngân, hiển thị biểu đồ trực quan, chi tiết hồ sơ và phân công trách nhiệm rõ ràng. Khi phát hiện dự án chậm trễ, tỉnh chỉ đạo xử lý ngay, không để tồn đọng. Nhờ các giải pháp đồng bộ, đến tháng 7 tỉnh giải ngân hơn 4.900 tỷ đồng, đạt hơn 24% kế hoạch. So với cuối tháng 5, giải ngân tăng hơn 3.200 tỷ đồng.
Đặt mục tiêu đến ngày 30/9 đạt hơn 65% và đến 31/12 đạt 95-100% kế hoạch vốn năm 2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh yêu cầu các đơn vị tập trung tháo gỡ điểm nghẽn với tinh thần “vướng ở đâu, tháo gỡ ngay ở đó”. Ban Quản lý dự án chịu trách nhiệm chính về tiến độ; chủ đầu tư xử phạt đơn vị thi công chậm; địa phương xác định bồi thường, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm. Riêng dự án liên quan Trung ương, tỉnh gửi thông báo riêng để đôn đốc liên tục.
