Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa kích hoạt đợt thuế quan mới bao phủ gần như toàn bộ thương mại Mỹ. Theo thông báo trên Công báo Liên bang (Federal Register), các mức thuế quan này sẽ chính thức có hiệu lực từ 0h ngày 24/7 theo giờ Mỹ (tức sau 11h sáng 24/7 giờ Việt Nam), áp dụng lên hàng chục quốc gia với cáo buộc vi phạm quy định về lao động cưỡng bức.
Phạm vi áp thuế và mức thuế cụ thể
Các mức thuế mới dao động từ 10% đến 12,5%, thay thế trực tiếp mức thuế toàn cầu tạm thời 10% mà ông Trump ban hành trước đó. Mức thuế cũ sẽ hết hiệu lực ngay khi đợt thuế mới bắt đầu. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết loạt thuế quan này áp dụng cho 60 đối tác thương mại, bao phủ tới 99,4% tổng kim ngạch thương mại của Mỹ.
Trả lời kênh truyền hình CNBC, USTR cho biết chưa thể đưa ra ước tính cụ thể về số tiền dự kiến thu được từ đợt thuế này. Một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump khẳng định: “Đây là hành động về quyền lao động quốc tế mang tính sâu rộng nhất mà Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới từng thực hiện.”
Không chồng lấn với thuế thép, nhôm
Quan chức này cũng lưu ý rằng các mức thuế mới sẽ không áp cộng dồn lên các khoản thuế nhập khẩu thép và nhôm hiện hành (thuế theo Section 232) mà ông Trump đã áp đặt năm ngoái vì lý do an ninh quốc gia. Động thái này cho thấy chính quyền Trump đang đẩy mạnh trở lại chiến lược sử dụng thuế quan cứng rắn, sau khi chương trình nghị sự bảo hộ gặp trở ngại pháp lý lớn vào đầu năm nay.
Ông Trump từ lâu đã coi thuế quan là công cụ cốt lõi để tạo nguồn thu ngân sách và gia tăng lợi thế đàm phán với các đối tác thương mại, bất chấp lo ngại rằng chính sách này đánh thuế doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ và đẩy giá tiêu dùng trong nước lên cao.
Các biện pháp thuế quan khác và cơ sở pháp lý
Trước đó, Nhà Trắng đã áp mức thuế 25% lên phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Brazil và mức thuế 50% đối với nhiều mặt hàng từ Canada (dự kiến bắt đầu vào tháng sau). Chính quyền Trump đề xuất đợt thuế mới từ đầu tháng 6, sau khi kết luận rằng các quốc gia bị nhắm đến đã không cấm đoán hiệu quả nạn lao động cưỡng bức trong thương mại với Mỹ.
Loạt thuế mới được thực hiện theo Section 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 – một trong những công cụ thương mại ông Trump liên tục sử dụng kể từ khi Tòa án Tối cao bác bỏ sắc lệnh thuế quan toàn cầu Ngày Giải phóng (liberation day) vào ngày 20/2. Phát biểu điều trần trước Thượng viện, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh: “Chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục sử dụng thuế quan và đàm phán các thỏa thuận thương mại để hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa nền kinh tế, bảo vệ người lao động Mỹ, nâng cao thu nhập cho họ và thu hẹp thâm hụt thương mại”.
