Một cuộc khảo sát từ báo kinh tế Kommersant của Nga đã đưa ra con số đáng chú ý: tuổi thọ trung bình của xe Trung Quốc chỉ khoảng 150.000 km, trong khi xe Nhật, Hàn và Tây Âu trong cùng điều kiện vận hành đạt từ 250.000 đến 300.000 km. Sự chênh lệch này được phát hiện sau ba năm xe Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường Nga, thay thế các hãng phương Tây đã rút đi từ năm 2022.
Phòng thí nghiệm bất đắc dĩ mang tên nước Nga
Sau tháng 2 năm 2022, hàng loạt hãng xe như Toyota, Volkswagen, Hyundai, Renault, Nissan đồng loạt dừng kinh doanh tại Nga. Khoảng trống này nhanh chóng được các thương hiệu Trung Quốc lấp đầy: thị phần tăng từ 2% năm 2019 lên gần 60% vào cuối năm 2024, và số thương hiệu tăng từ 16 lên hơn 60 chỉ trong vài năm.
Điều khiến Nga trở thành phòng thí nghiệm lý tưởng là cường độ vận hành khắc nghiệt. Trong đội xe taxi và dịch vụ, xe Trung Quốc chiếm 70-80%, mỗi chiếc chạy quãng đường gấp nhiều lần xe gia đình, trên nền khí hậu mùa đông âm sâu và muối rải đường. Ba năm vận hành cường độ cao đủ để lộ ra các điểm yếu về độ bền.
Con số tuổi thọ: 150.000 so với 300.000 km
Theo báo cáo trên Kommersant, các công ty taxi Nga phản ánh tuổi thọ xe Trung Quốc chỉ khoảng 150.000 km, trong khi xe Tây Âu, Nhật, Hàn đạt 250.000-300.000 km. Như vậy, tuổi thọ xe Trung Quốc chỉ bằng một nửa so với mốc cao nhất. Báo cáo cũng chỉ ra các mốc hỏng hóc sớm cụ thể.
Sergey Kogogin, Tổng giám đốc hãng xe tải Kamaz, thẳng thắn nhận xét xe Trung Quốc "không hề phù hợp" cho điều kiện Nga, một đánh giá kỹ thuật từ người hiểu sản phẩm.
Ba điểm yếu kỹ thuật chính
Các chuyên gia ô tô Nga đã chỉ ra nguyên nhân xuống cấp nhanh, chủ yếu do cắt giảm chi phí sản xuất.
- Gỉ sét: Yaroslav Kukarin, phụ trách trạm sửa chữa thân vỏ Fit Service, cho biết xe Trung Quốc có thể gỉ sau 3-4 năm mùa đông Nga do chỉ phủ chống gỉ tại mối nối, không toàn thân.
- Động cơ: Chuyên gia Alexander Korotkov dẫn động cơ JLH-3G15TD ba xy-lanh trên Geely Coolray đời 2019-2023: nhà sản xuất đẩy công suất vượt thiết kế nhưng vẫn dùng xăng 92, gây đóng cặn carbon từ mốc 120.000 km. Chery Tiggo 4 thiếu mạ kẽm ở nhiều bộ phận, gây bong sơn và gỉ chỉ sau một mùa đông.
- Tính hệ thống: Trung tâm Sidorin Lab rà soát hơn 2 triệu lượt đề cập về xe Trung Quốc trên mạng xã hội Nga giai đoạn 2022-2024, kết luận gỉ sét là vấn đề xuất hiện ở hầu hết thương hiệu, kể cả phân khúc cao cấp như Lixiang, Zeekr, Exeed, Tank, Hongqi, Wey.
Chi phí ẩn đổ lên người mua
Kommersant nêu rõ: chi phí bảo dưỡng một chiếc xe Trung Quốc sau 5 năm vận hành đã vượt giá một chiếc xe mới. Xe Trung Quốc có thể rẻ hơn 15-20% khi mua, nhưng tuổi thọ ngắn và chi phí bảo dưỡng cao khiến chi phí thực tế trên mỗi km cao hơn. Tuổi thọ ngắn cũng kéo theo mất giá nhanh trên thị trường xe cũ. Thời gian chờ phụ tùng nhập khẩu tăng gấp đôi lên ít nhất 45 ngày, làm tăng chi phí sửa chữa.
Bài học cho Việt Nam
Việt Nam không có mùa đông âm sâu và muối rải đường, nên tốc độ gỉ sét sẽ chậm hơn. Tuy nhiên, các vấn đề như lỗi hộp số CVT, động cơ ép công suất, phụ tùng chờ lâu và mất giá nhanh là độc lập với khí hậu. Dữ liệu từ Nga cho thấy độ bền thật của xe chỉ lộ ra sau mốc 150.000 km và sau năm thứ tư, thứ năm, mà phần lớn xe Trung Quốc tại Việt Nam chưa đạt tới. Đây là lời cảnh báo cho người tiêu dùng Việt Nam khi lựa chọn xe Trung Quốc.
