Tháng 8/2014, Amazon gây chấn động giới công nghệ khi chi 970 triệu USD tiền mặt để mua lại Twitch, nền tảng phát trực tiếp trò chơi điện tử. Thương vụ lớn nhất lịch sử 21 năm của Amazon khi đó tương đương 20% lượng tiền mặt công ty đang nắm giữ. Nhiều người hoài nghi: Amazon là công ty thương mại điện tử, không có chỗ đứng trong ngành game. Twitch mới 3 tuổi, chưa có lãi, mô hình 'xem người khác chơi game' bị coi là ngớ ngẩn. Google từng đàm phán mua với giá 1 tỷ USD nhưng rút lui vì lo ngại chống độc quyền.
Jeff Bezos nhìn thấy tương lai
Jeff Bezos gọi việc phát và xem gameplay là 'một hiện tượng toàn cầu'. Thời điểm mua lại, Twitch có 55 triệu khách truy cập riêng lẻ mỗi tháng, xem hơn 15 tỷ phút nội dung do 1 triệu người phát sóng tạo ra. Bezos đặt cược vào hành vi tiêu dùng: xem người khác chơi game sẽ trở thành giải trí đại chúng, như thể thao truyền hình từng phát triển.
Từ 970 triệu lên 45 tỷ USD
Sau hơn một thập kỷ, Twitch được định giá 45 tỷ USD, tương đương 4% vốn hóa Amazon. Doanh thu cao gấp 10 lần thời điểm mua lại, giá trị đầu tư tăng 46 lần trên giấy tờ. Năm 2025, Twitch có 240 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, 35 triệu người dùng hàng ngày, vượt thuê bao trả phí của Disney+ hay HBO Max. Người xem dành 20,8 tỷ giờ trên nền tảng trong năm 2024, Twitch chiếm 54% thị phần livestream toàn cầu.
Giá trị 45 tỷ USD gồm 19 tỷ USD giá trị trực tiếp và 25,6 tỷ USD giá trị gián tiếp cho các mảng kinh doanh khác: giữ chân thuê bao Prime, cung cấp dữ liệu người tiêu dùng trẻ, nuôi hạ tầng AWS, mở cửa thị trường quảng cáo video nhóm 18-34 tuổi.
Mặt còn lại: 10 năm chưa có lãi
Đầu năm 2024, CEO Twitch Dan Clancy nói thẳng: 'Chúng tôi không có lãi ở thời điểm này. Amazon đã cực kỳ hỗ trợ Twitch'. Chỉ vài ngày sau, Twitch cắt giảm 35% nhân sự (khoảng 500 người). Twitch chưa từng có lãi dưới trướng Amazon, phải rút khỏi thị trường Hàn Quốc vì chi phí vận hành quá cao. Livestream ngốn băng thông khủng khiếp, phát 24/7 cho hàng triệu người xem, phần lớn không trả phí. Doanh thu 2024 đạt 1,8 tỷ USD nhưng chưa đủ bù chi phí hạ tầng.
Thành công hay thất bại?
Câu trả lời phụ thuộc thước đo: lợi nhuận kế toán thì đây là cỗ máy đốt tiền; giá trị chiến lược thì Amazon đã mua đứt vị trí thống trị một ngành giải trí mới với giá chưa đến 1 tỷ USD. Bài học: Bezos đặt cược vào hành vi tiêu dùng, không phải sản phẩm; Amazon đủ lớn và kiên nhẫn nuôi tài sản lỗ 10 năm. Đặt cược dài hạn chỉ có ý nghĩa khi bạn sống đủ lâu để chờ nó chín. Những công ty định hình tương lai là những công ty dám chấp nhận bị gọi là ngu ngốc trong vài năm đầu.
