Hàng triệu người Mỹ thuộc thế hệ Gen X - sinh từ 1965 đến 1980 - đang đặt cược phần lớn số tiền tiết kiệm hưu trí vào cổ phiếu. Thay vì giúp họ nghỉ hưu giàu có, chiến lược này có thể phản tác dụng và buộc nhiều người phải làm việc đến năm 75 tuổi.
Gen X từng được gọi là "thế hệ bị lãng quên" khi phải gánh cùng lúc trách nhiệm nuôi con, chăm cha mẹ già và chạy đua tích lũy quỹ hưu trí. Khác với cha ông họ thường nhận lương hưu cố định từ doanh nghiệp, phần lớn Gen X phải tự quyết định phân bổ tài sản trong tài khoản 401(k) hoặc IRA, trong đó cổ phiếu là kênh được ưu tiên hàng đầu.
Vì sao Gen X chọn cổ phiếu?
Trong nhiều năm lãi suất tiết kiệm xuống thấp, cổ phiếu trở thành một trong số ít kênh sinh lời đủ nhanh để bù đắp khoản thiếu hụt hưu trí. Nhiều nguồn tin tài chính cho thấy nhóm nhà đầu tư ở độ tuổi 45 đến 60 có xu hướng nâng tỷ trọng cổ phiếu, thậm chí chấp nhận vay ký quỹ, để kỳ vọng đạt lợi nhuận hai chữ số trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, thị trường chứng khoán không đi lên theo đường thẳng. Các đợt điều chỉnh bất ngờ xảy ra thường xuyên hơn khi nền kinh tế biến động. Khi giá trị tài khoản bốc hơi nhanh, người gần tuổi nghỉ hưu sẽ rơi vào trạng thái hoảng loạn và có thể bán tháo, biến khoản lỗ tạm thời thành thiệt hại vĩnh viễn.
Kịch bản làm việc đến 75 tuổi
Theo quy định hiện hành, những người Mỹ sinh từ năm 1960 phải chờ đến 67 tuổi mới nhận được đầy đủ phúc lợi Social Security. Với những ai thiếu hụt tiền tiết kiệm, làm việc lâu hơn được xem là giải pháp bắt buộc. Nguy cơ thực tế phải lao động đến 75 tuổi đang hiện hữu, tức trễ hơn 8 năm so với mốc tuổi thông thường.
Làm việc đến tuổi 75 không đơn giản chỉ là chuyện "có thu nhập thêm". Sức khỏe suy giảm theo tuổi tác sẽ hạn chế khả năng làm việc, trong khi chi phí y tế lại có xu hướng tăng vọt. Người lao động lớn tuổi dễ bị sa thải và khó tìm lại công việc tương đương, buộc họ phải chấp nhận những việc làm tay chân, thu nhập bấp bênh.
Bài toán cần cân nhắc kỹ
Giới chuyên gia khuyến cáo nhà đầu tư Gen X không nên dồn toàn bộ vốn vào chứng khoán khi đã ở tuổi 50. Một danh mục cân bằng giữa cổ phiếu, trái phiếu và tiền mặt được xem là phù hợp hơn, nhất là khi thời gian để phục hồi sau một cuộc khủng hoảng không còn nhiều.
Ngoài ra, việc có một quỹ khẩn cấp đủ chi tiêu từ 6 đến 12 tháng giúp họ không phải bán tài sản trong giai đoạn thị trường lao dốc. Quan trọng hơn, mỗi người cần tính toán lại con số mục tiêu hưu trí dựa trên chi phí thực tế, không dựa vào lợi nhuận kỳ vọng từ chứng khoán.
Làm việc đến 75 tuổi vẫn có thể là lựa chọn chủ động nếu sức khỏe cho phép và công việc mang lại niềm vui. Nhưng với nhiều người Gen X, đó có thể trở thành nỗi lo tài chính không lối thoát nếu họ không điều chỉnh chiến lược đầu tư từ hôm nay.
