Hơn 180 hộ dân tại xã Lương Tâm, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu, đã chuyển đổi từ trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình tôm-lúa trên diện tích hơn 250ha, mang lại lợi nhuận cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Mô hình này không chỉ cải thiện thu nhập cho người dân mà còn góp phần hình thành vùng sản xuất nông nghiệp bền vững tại địa phương.
Khó khăn của vùng đất phèn mặn
Trước đây, khu vực ngoài đê bao của xã Lương Tâm chủ yếu canh tác hai vụ lúa mỗi năm. Tuy nhiên, vào mùa khô, nước mặn xâm nhập khiến đất nhiễm phèn, việc xuống giống vụ hè-thu phải chờ mưa lớn để rửa mặn. Điều này kéo dài thời gian sản xuất, tăng chi phí làm đất, cỏ dại phát triển mạnh, năng suất lúa giảm, hiệu quả kinh tế thấp. Nhiều diện tích bị bỏ hoang, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.
Chuyển đổi sang mô hình tôm-lúa
Trước thực trạng đó, một số hộ dân đã học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương lân cận có thế mạnh nuôi tôm. Ban đầu, người dân gặp khó khăn do thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật, nhưng với sự hỗ trợ của chính quyền qua các lớp tập huấn, hỗ trợ giống, vật tư, chuyển giao khoa học kỹ thuật và tham quan mô hình hiệu quả, họ dần làm chủ quy trình sản xuất. Từ vài hộ thử nghiệm, đến nay mô hình đã phát triển với hơn 180 hộ tham gia trên diện tích hơn 250ha.
Hiệu quả kinh tế rõ rệt
Gia đình bà Nguyễn Thị Oanh, ngụ ấp 6, là một trong những hộ hưởng lợi từ chuyển đổi. Trước đây, mỗi công ruộng chỉ thu hoạch khoảng 10 bao lúa, sau khi trừ chi phí gần như không có lợi nhuận. Sau khi chuyển sang nuôi tôm, gia đình bà đa dạng hóa với tôm sú, tôm thẻ và tôm càng xanh. Riêng vụ nuôi năm trước, gia đình đạt lợi nhuận khoảng 50-60 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Định hướng phát triển bền vững
Ông Lâm Văn Việt, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Lương Tâm, cho biết diện tích nuôi tôm tăng nhanh qua từng năm, từ vài chục ha lên khoảng 250ha. Mô hình phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng đất phèn mặn, giúp người dân thích ứng với biến đổi khí hậu. Địa phương thường xuyên tổ chức tập huấn, hỗ trợ giống, vật tư và cử cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, giúp nông dân nâng cao kỹ năng quản lý môi trường nuôi, phòng bệnh và ứng phó thời tiết.
Mục tiêu mở rộng diện tích
Ông Trịnh Quốc Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Lương Tâm, cho biết mô hình tôm-lúa là định hướng phát triển nông nghiệp trọng tâm giai đoạn 2026-2030. Năm 2026, xã đặt mục tiêu mở rộng thêm 50ha và đã thực hiện được 51,8ha, vượt hơn 3% kế hoạch. Thời gian tới, xã tiếp tục vận động chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả, đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ vốn và xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
Những cánh đồng từng bỏ hoang mỗi mùa khô nay đã khoác lên diện mạo mới. Thành công của mô hình tôm-lúa không chỉ nâng cao thu nhập mà còn khẳng định hướng đi phù hợp trong phát triển nông nghiệp bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và thích ứng với biến đổi khí hậu.
