Trong bối cảnh giá vàng thế giới lao dốc từ mức đỉnh lịch sử, các ngân hàng trung ương đã tăng tốc mua vàng với khối lượng kỷ lục, theo dữ liệu mới công bố của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC). Đây là động thái nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và phòng ngừa rủi ro từ căng thẳng địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu.
Báo cáo của WGC cho thấy, trong năm 2023, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua ròng 1.037 tấn vàng, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp vượt ngưỡng 1.000 tấn. Sang năm 2024, hoạt động mua vàng vẫn duy trì đà tăng mạnh, với tổng khối lượng mua ròng tiếp tục trên mốc 1.000 tấn, khẳng định xu hướng tích trữ vàng như một tài sản chiến lược dài hạn.
Khối lượng mua kỷ lục khi giá vàng điều chỉnh
Đáng chú ý, ngay trong quý đầu năm nay, khi giá vàng thế giới chứng kiến một đợt điều chỉnh sâu do đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, các ngân hàng trung ương đã xem đây là cơ hội để gia tăng dự trữ. Số liệu từ WGC cho thấy, trong tháng 1 và tháng 2/2025, khối lượng vàng được các ngân hàng trung ương mua vào đã tăng vọt so với cùng kỳ năm trước, thiết lập mức kỷ lục mới cho giai đoạn này.
- Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã liên tục bổ sung vàng vào dự trữ trong bối cảnh nước này tìm cách giảm phụ thuộc vào đồng USD.
- Ngân hàng Quốc gia Ba Lan cũng đẩy mạnh mua vàng, với kế hoạch nâng tỷ trọng vàng lên 20% tổng dự trữ.
- Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ tiếp tục là một trong những nhà mua vàng lớn nhất khu vực châu Á.
Nguyên nhân thúc đẩy xu hướng mua vàng
Theo giới phân tích, việc các ngân hàng trung ương ồ ạt mua vàng không chỉ đến từ yếu tố giá rẻ hơn sau khi thị trường lao dốc. Vàng ngày càng được coi là “nơi trú ẩn an toàn” trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng, đặc biệt là sau các lệnh trừng phạt tài chính nhằm vào Nga, khiến nhiều quốc gia lo ngại về việc đóng băng tài sản ngoại tệ. Do đó, việc nắm giữ vàng vật chất trở thành một chiến lược để bảo vệ chủ quyền tài chính quốc gia.
Bên cạnh đó, xu hướng phi đô la hóa đang lan rộng ở nhiều khu vực, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi. Các ngân hàng trung ương tại châu Á, Trung Đông và Đông Âu đang chuyển dịch dự trữ sang vàng nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động của đồng bạc xanh. Điều này góp phần củng cố vai trò của vàng như một kênh dự trữ quốc tế bên cạnh USD và euro.
Tác động đến thị trường vàng
Hoạt động mua vàng mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương đã góp phần hỗ trợ giá vàng trước áp lực bán tháo từ các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân. Nhiều chuyên gia nhận định, nếu không có làn sóng mua vào này, giá vàng có thể đã rơi sâu hơn nữa. Ngược lại, sự hiện diện của các ngân hàng trung ương với tư cách là người mua dài hạn tạo ra một tầng đỡ vững chắc cho thị trường.
“Hoạt động tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương là một yếu tố then chốt giúp thị trường vàng duy trì sự ổn định”, một chuyên gia phân tích tại WGC nhận định.
Nhìn về tương lai, giới đầu tư dự báo xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương sẽ còn tiếp diễn trong dài hạn. Nhiều tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs đã nâng dự báo giá vàng trong năm nay, dựa trên nhu cầu mạnh mẽ từ khu vực công và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất trong những tháng tới. Nếu kịch bản này xảy ra, vàng sẽ càng trở nên hấp dẫn so với các tài sản sinh lãi khác.
Ngoài ra, các yếu tố mùa vụ, nhu cầu trang sức từ Ấn Độ và Trung Quốc, cùng với sự phục hồi của kinh tế toàn cầu cũng sẽ tác động đáng kể đến diễn biến giá vàng. Tuy nhiên, vai trò của các ngân hàng trung ương vẫn là điểm sáng nổi bật nhất, phản ánh một sự thay đổi cơ cấu trong hệ thống tiền tệ quốc tế, nơi vàng ngày càng khẳng định vị thế quan trọng của mình.
