Từ ngày 1/6/2026, toàn bộ các cơ sở sản xuất, đại lý phân phối và cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên cả nước sẽ phải chuyển sang bán xăng E10 thay thế cho các loại xăng RON95 truyền thống. Đây là quy định được nêu rõ tại Điều 4 Thông tư 50/2025/TT-BTC do Bộ Công Thương ban hành ngày 7/11/2025, quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống.
Theo đó, xăng không chì phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Các cửa hàng vẫn được phép phối trộn và bán xăng E5RON92 cho đến hết năm 2030. Sau thời điểm 1/6/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các cơ sở phân phối, bán lẻ. Các địa phương được yêu cầu quán triệt và thực hiện nghiêm Thông tư 50/2025/TT-BCT để đảm bảo việc triển khai đồng bộ trên toàn quốc.
Xăng E10 là gì và lợi ích ra sao?
Xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), tỷ lệ ethanol 10% tuy thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu. Ethanol chứa oxy giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn, từ đó nâng cao hiệu suất đốt cháy và hiệu quả vận hành.
Mặc dù ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nhưng mức chênh lệch chỉ khoảng vài phần trăm và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn. Các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.
Lợi ích rõ rệt nhất của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Những hạn chế cần lưu ý
Bên cạnh những ưu điểm, xăng E10 cũng có một số hạn chế. Do ethanol dễ hút nước, có thể ăn mòn kim loại và làm hỏng gioăng cao su, điều này ảnh hưởng đến các loại xe đời cũ, có thể gây hỏng hóc hệ thống dẫn liệu và bình chứa. Khả năng hút ẩm cao cũng khiến lượng nước trong xăng vượt quy chuẩn nếu van khóa, ống dẫn hoặc nắp bình xăng không kín, dẫn đến động cơ khó khởi động và hoạt động không đều.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Lương (Đại học Bách khoa Hà Nội), đối với xe đời mới được nhà sản xuất khẳng định tương thích với xăng pha cồn, người dùng hoàn toàn yên tâm về mặt động cơ. Tuy nhiên, do đặc tính hút ẩm của cồn, nếu xe không sử dụng trong thời gian dài, cồn có thể hút nước từ môi trường gây hiện tượng tách pha, ảnh hưởng đến hoạt động của xe khi khởi động lại.
Đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam khuyến cáo, dù xe đời mới có hệ thống cung cấp nhiên liệu kháng cồn, nhưng nếu xe ít sử dụng, ít nhất mỗi tháng nên cho xe hoạt động một lần. Trường hợp để lâu, đặc biệt khi lượng nhiên liệu trong bình còn ít, trước khi sử dụng lại nên đưa xe đến hệ thống đại lý, nhà phân phối của hãng để kiểm tra, đảm bảo xe vận hành tốt.
Kinh nghiệm quốc tế và quy chuẩn mới
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Lương cho biết, hiện đã có 50 quốc gia áp dụng xăng E10. Từ kinh nghiệm của các nước đi trước, Việt Nam có thể áp dụng đại trà xăng E10 ngay. Để tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 19/2026/TT-BKHCN sửa đổi QCVN 01:2022/BKHCN, áp dụng từ ngày 1/6/2026. Theo đó, xăng E10 được xác định là hỗn hợp xăng không chì và ethanol nhiên liệu có hàm lượng ethanol từ 8,0 đến 10,0% theo thể tích (thay vì 9-10% như trước). Xăng E5 có hàm lượng ethanol từ 4,0 đến dưới 7,5% thể tích (thay vì 4-5% trước đây).
Quy chuẩn sửa đổi cũng làm rõ nguồn gốc ethanol nhiên liệu phải được sản xuất từ nguyên liệu sinh học. Một điểm đáng chú ý là quy chuẩn điều chỉnh mức giới hạn tổng hàm lượng oxy trong xăng E10 tối đa 4% khối lượng, nhưng chỉ tiêu này sẽ áp dụng từ ngày 1/1/2027.
