Ngành điện mặt trời tại Việt Nam đang chứng kiến những khoản lỗ khổng lồ từ các 'đại gia' trong lĩnh vực này. Theo báo cáo tài chính mới nhất, nhiều doanh nghiệp điện mặt trời đã ghi nhận mức lỗ lên tới gần nghìn tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ việc giá điện mặt trời giảm mạnh do cạnh tranh gay gắt và chính sách điều chỉnh giá mua điện từ Chính phủ.
Nguyên nhân chính dẫn đến thua lỗ
Một trong những lý do quan trọng nhất là sự thay đổi đột ngột trong chính sách giá điện. Trước đây, các dự án điện mặt trời được hưởng mức giá ưu đãi (FIT) cao, nhưng sau khi hết hạn, giá mua điện mới thấp hơn nhiều, khiến doanh thu sụt giảm nghiêm trọng. Ngoài ra, chi phí vận hành và bảo trì các nhà máy điện mặt trời cũng tăng cao, đặc biệt là chi phí thay thế pin năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ.
Tác động của thị trường và cạnh tranh
Thị trường điện mặt trời tại Việt Nam đang trở nên quá tải với số lượng dự án tăng nhanh. Sự cạnh tranh khốc liệt đã đẩy giá điện xuống thấp, trong khi chi phí đầu tư ban đầu vẫn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp phải vay vốn ngân hàng với lãi suất cao, dẫn đến áp lực tài chính nặng nề. Một số dự án thậm chí phải tạm dừng hoạt động do không đạt hiệu quả kinh tế.
Không chỉ vậy, các yếu tố khách quan như thời tiết bất lợi, bụi bẩn và sự cố kỹ thuật cũng góp phần làm giảm sản lượng điện. Các doanh nghiệp cho biết, họ đang phải đối mặt với tình trạng 'lỗ kép' khi vừa giảm doanh thu vừa tăng chi phí.
Triển vọng và giải pháp
Để vượt qua khó khăn, các doanh nghiệp điện mặt trời đang tìm cách tối ưu hóa chi phí, đàm phán lại hợp đồng vay vốn và tìm kiếm các nguồn thu mới. Một số doanh nghiệp chuyển hướng sang đầu tư vào điện mặt trời mái nhà hoặc kết hợp với các loại năng lượng tái tạo khác. Chính phủ cũng đang xem xét điều chỉnh chính sách để hỗ trợ ngành này phát triển bền vững hơn.
Dù vậy, triển vọng ngắn hạn vẫn còn nhiều thách thức. Các chuyên gia dự báo, thị trường điện mặt trời sẽ tiếp tục gặp khó khăn trong ít nhất 1-2 năm tới, trừ khi có những thay đổi tích cực về chính sách và giá điện.
