Xã Bình Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh được sáp nhập từ ba xã Bình Mỹ, Hòa Phú, Trung An. Khi không gian phát triển mới mở ra, bên cạnh phát huy thế mạnh từ diện tích rộng, tiềm năng nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, địa phương đối mặt khó khăn lớn: chưa có hệ thống dữ liệu đầy đủ về đặc điểm dân cư và đất đai.
Thành lập Ban Chỉ đạo và tổ công nghệ số
Để giải quyết, Đảng ủy xã đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW do Bí thư Đảng ủy xã làm Trưởng ban, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã làm Phó Trưởng ban Thường trực. Ban Chỉ đạo thành lập tổ công nghệ do Chủ tịch UBND xã chủ trì, cùng trưởng các phòng ban, chuyên viên kỹ thuật và công nghệ số. Tổ công nghệ có vai trò xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu không gian.
Ở cấp ấp, 250 thành viên tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ; hơn 590 lượt cán bộ và người dân được tập huấn kỹ năng số thực hành.
Kết quả sau một năm triển khai
Sau hơn một năm, mô hình kho cơ sở dữ liệu dân cư số của xã từng bước được xây dựng, giúp đẩy nhanh tiến độ quy hoạch, quản lý đô thị, các đề án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giải quyết kịp thời thủ tục hành chính liên quan đất đai.
Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bình Mỹ cho rằng: “Áp dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số là chìa khóa đột phá trong xây dựng, vận hành chính quyền địa phương hai cấp.” Tuy nhiên, để làm tốt nhiệm vụ chuyển đổi số cần có cơ chế, chính sách và sự hỗ trợ kịp thời của các cơ quan chức năng.
Vướng mắc về tích hợp dữ liệu và quy định chuyên ngành
Việc xây dựng và duy trì hệ thống cơ sở dữ liệu theo hướng tích hợp tiêu chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống” tại địa phương gặp khó khăn do nhiều quy định quản lý chuyên ngành về cơ sở dữ liệu dân cư (tọa độ không gian cư trú) chưa được tích hợp đồng bộ vào cơ sở dữ liệu chung, vẫn còn vướng mắc trong quy định quản lý và chia sẻ dữ liệu ngành.
Điều này dẫn đến trở ngại trong rà soát dữ liệu phục vụ bầu cử, rà soát cập nhật và theo dõi biến động đất đai, khoanh vùng nhóm dân nhập cư chưa đăng ký cư trú ổn định để quản lý kết cấu hạ tầng gắn với an ninh trật tự địa bàn.
Mô hình tổ chức và đề xuất phân cấp, phân quyền
Về mô hình tổ chức chính quyền cơ sở, cấu trúc bộ máy phòng, ban của xã hiện chưa quy định rõ chức năng nhiệm vụ của bộ phận tham gia xây dựng, cập nhật và quản lý cơ sở dữ liệu theo tiêu chuẩn quản trị số. Mỗi phòng, ban đều yêu cầu nhân sự vừa là công chức có chuyên môn đa ngành, vừa có khả năng xây dựng, cập nhật, khai thác và quản lý cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị tích hợp. Đội ngũ này cần được đào tạo chuyên đề để thành thạo kỹ năng chuyên sâu về cơ sở dữ liệu.
Từ thực tế địa phương, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn đề nghị cấp ủy cấp trên đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với khuyến khích đổi mới sáng tạo, linh hoạt cùng trách nhiệm giải trình đối với cấp cơ sở. Các cơ quan chức năng kịp thời hỗ trợ thay đổi, bổ sung các quy định chuyên ngành, hướng dẫn chia sẻ và tích hợp dữ liệu nhằm bảo đảm dữ liệu có thể khai thác tối đa giá trị.
Khi được trao quyền phù hợp, được hỗ trợ bởi nền tảng số và cơ chế quản trị linh hoạt, cấp xã hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới trong hệ thống chính quyền địa phương, vừa thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước, vừa phát huy vai trò kiến tạo phát triển, huy động và kết nối hiệu quả các nguồn lực xã hội.
