Khởi động lại nhà máy ethanol: Giải pháp chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
Việc sớm đưa các nhà máy ethanol vận hành trở lại được coi là giải pháp quan trọng, không chỉ bổ sung thêm nguồn nhiên liệu, giảm áp lực cho thị trường mà còn thể hiện sự chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đây là bước đi chiến lược nhằm ứng phó với tình hình nguồn nhập khẩu xăng dầu bị hạn chế do một số quốc gia hạn chế xuất khẩu.
Chủ động nguồn nhiên liệu từ ethanol
Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) Nguyễn Việt Thắng cho biết, cuối tháng này, đơn vị sẽ tiếp nhận 60 nghìn tấn ethanol (E100) từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung để pha chế xăng E10. Động thái này góp phần gia tăng sản lượng xăng dầu trong nước và giảm áp lực cho thị trường. Ông Thắng nhấn mạnh: "Sự chủ động tạo nguồn trong nước lẫn nhập khẩu giúp nguồn dầu thô ổn định, bảo đảm Nhà máy lọc dầu Dung Quất hoạt động liên tục với công suất bình quân quy đổi hơn 121%."
BSR cũng đã báo cáo và được Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chỉ đạo triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn dự trữ dầu thô, sản lượng sản xuất, và cung ứng xăng dầu ổn định. Doanh nghiệp này đã kích hoạt cơ chế quản trị rủi ro và thành lập các tổ công tác để duy trì hoạt động ổn định của Nhà máy lọc dầu Dung Quất.
Xăng E10 - Bước chuyển quan trọng trong chính sách năng lượng sạch
Theo Giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung Phạm Văn Vượng, sau quá trình vận hành chạy thử, đơn vị đã xuất lô hàng đầu tiên với khối lượng 210m3 ethanol vào ngày 12/2, cung cấp cho BSR để phối trộn xăng sinh học E10 Ron 95. Từ ngày 20/3, nhà máy sẽ vận hành ở công suất tối ưu, sản xuất khoảng 60.000 tấn ethanol mỗi năm, tương đương 5.000 tấn mỗi tháng.
Nguyên liệu đầu vào chủ yếu là sắn lát khô, được các đối tác cung ứng theo hợp đồng dài hạn. Ông Vượng cho biết: "Trước mắt, ethanol sẽ được cung cấp chủ yếu cho BSR thông qua hệ thống đường ống kết nối trực tiếp vào Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Chúng tôi cũng đầu tư hệ thống xuất sản phẩm bằng đường bộ để sẵn sàng cung cấp cho các đối tác khác."
Ông Vượng nhấn mạnh: "Với lợi thế hạ tầng pha chế hiện đại, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ đóng vai trò quan trọng trong phối trộn và cung ứng xăng E10 Ron 95 ra thị trường."
Phát triển theo chuỗi và nâng cấp hạ tầng
Bên cạnh việc chủ động tạo nguồn, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng triển khai nhiều giải pháp để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và mở rộng nguồn cung ethanol. Với bảy điểm kho sẵn sàng pha chế xăng E10 cùng hơn 5.000 cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên toàn quốc, Petrolimex đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở hạ tầng để triển khai bán đồng loạt xăng E10 trong thời gian tới.
Lãnh đạo Petrolimex cho biết, sản lượng ethanol trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 20.000m3/tháng, trong khi nhu cầu vào khoảng 45.000-50.000 m3/tháng. Phần còn lại phải nhập khẩu từ các đối tác như Mỹ và Hàn Quốc. Doanh nghiệp cũng cử cán bộ đi học tập kinh nghiệm tại Mỹ và Thái Lan để nghiên cứu mô hình tổ chức kinh doanh và bảo đảm chất lượng xăng E10.
Thách thức và cơ hội từ ethanol
Số liệu thống kê của Bộ Công thương cho thấy, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 khoảng 11,37 triệu mét khối. Khi triển khai sử dụng xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6, sẽ cần khoảng 1,1 triệu mét khối E100 mỗi năm. Việt Nam hiện có 6 nhà máy sản xuất ethanol, nhưng chỉ 3 nhà máy đang hoạt động và chưa vận hành hết công suất.
Nếu tất cả các nhà máy cùng hoạt động tối đa, sản lượng ethanol có thể đạt hơn 500.000m3, tương đương khoảng 40% nhu cầu trong nước. Phần 60% thiếu hụt bắt buộc phải nhập khẩu. Đại diện Bộ Công thương khẳng định: "Việt Nam có thể nhập khẩu ethanol trực tiếp từ Mỹ và Brazil, hai quốc gia cung cấp hơn 80% sản lượng ethanol của thế giới. Nguồn cung này ít chịu tác động từ các biến động địa chính trị tại Trung Đông."
Bộ Công thương cũng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để khôi phục và nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà máy ethanol, đồng thời phát triển vùng nguyên liệu nhằm nâng cao tỷ lệ tự chủ nguồn cung trong nước.
Kỳ vọng phát triển bền vững
Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam Đỗ Văn Tuấn cho rằng, việc phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn mở ra cơ hội cho nông nghiệp và công nghiệp chế biến. "Khi các nhà máy ethanol hoạt động ổn định, nông dân có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và tạo nền tảng cho ngành công nghiệp ethanol phát triển bền vững," ông Tuấn nhấn mạnh.
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ, an ninh năng lượng không chỉ dựa vào khai thác hay nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Với lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học bài bản, kỳ vọng xăng E10 sớm được đưa ra tiêu thụ đồng bộ trên thị trường, qua đó giảm áp lực về nguồn cung nhiên liệu và củng cố an ninh năng lượng trước những bất định của thị trường năng lượng toàn cầu.
