Từ ngày 1/6, xăng E10 đã chính thức thay thế xăng khoáng trên thị trường Việt Nam. Nhiều người tiêu dùng quan tâm đến quy trình kiểm định chất lượng của loại nhiên liệu này trước khi đến tay người sử dụng.
Hệ thống kiểm soát nhiều lớp
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2026/BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, xăng sinh học E10 là hỗn hợp đồng nhất giữa ethanol nhiên liệu và xăng khoáng không chì. Tỷ lệ thể tích ethanol phải duy trì ổn định trong khoảng từ 8% đến 10%.
Quy chuẩn cũng quy định chặt chẽ các chỉ tiêu kỹ thuật khác như hàm lượng oxy, hàm lượng ethanol thực tế và nhiều tiêu chí chất lượng quan trọng nhằm đảm bảo nhiên liệu đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn cho động cơ.
Việc phối trộn hai thành phần này đòi hỏi hệ thống cơ sở hạ tầng, bồn chứa và công nghệ pha chế chuyên dụng, quy mô lớn để đảm bảo hỗn hợp đạt độ đồng nhất tuyệt đối trước khi ra thị trường.
Ông Đỗ Hoàng Hà, Trưởng ban Kinh doanh Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết chất lượng xăng dầu, bao gồm nhiên liệu sinh học, được kiểm soát chặt chẽ ở tất cả các khâu từ phối trộn, lưu kho, vận chuyển đến phân phối. Quá trình phối trộn được thực hiện đúng tỷ lệ quy định và đã được các cơ quan chức năng kiểm nghiệm, đánh giá nhằm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Trước khi xuất bán, từng lô hàng đều phải được lấy mẫu, lưu mẫu và kiểm tra chất lượng. Ở tất cả các công đoạn, từ kho đầu mối, phương tiện vận tải đến cửa hàng bán lẻ đều có quy trình kiểm soát nghiêm ngặt. Mỗi lô hàng xuất kho đều có hồ sơ chứng nhận nguồn gốc xuất xứ, chứng nhận chất lượng và được niêm phong trong suốt quá trình vận chuyển.
Ngoài hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước thường xuyên thực hiện thanh tra, kiểm tra chất lượng sản phẩm, kiểm định cột bơm và giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Đại diện Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) khẳng định toàn bộ cơ sở pha chế xăng E10 đều được thẩm định và cấp phép hoạt động bởi cơ quan quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Công tác pha chế được quản lý nghiêm ngặt ở tất cả các công đoạn, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các quy định về kỹ thuật và chất lượng; công tác hợp quy sản phẩm được thực hiện theo đúng quy định.
Tại các cửa hàng bán lẻ, trước khi chuyển đổi sang bán xăng E10, hàng nghìn cửa hàng phải tuân thủ quy trình rà soát kỹ thuật bắt buộc.
Xăng E10 ổn định sau hơn một tuần bán toàn quốc
Bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết sau hơn một tuần triển khai bán đại trà, chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực nào từ người tiêu dùng. Các thông tin nhận được chủ yếu là hỏi về chất lượng xăng E10 và những dòng xe phù hợp.
Ông Đỗ Hoàng Hà cho hay sản lượng tiêu thụ xăng E10 ổn định, tăng dần từng ngày. Ban đầu người tiêu dùng đón nhận sản phẩm với tâm lý thận trọng, nhưng sau đó phản ứng tích cực hơn khi được tiếp cận đầy đủ thông tin.
Theo ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), từ kinh nghiệm quốc tế và dữ liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, phần lớn phương tiện sản xuất sau năm 2000 đều tương thích với xăng E10. Hơn 141 triệu lít xăng sinh học E10 đã được tiêu thụ trong những ngày đầu, chiếm hơn 93% tổng lượng xăng bán ra toàn quốc.
Loại xe nào cần lưu ý khi dùng xăng E10?
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đa số các dòng xe phù hợp với xăng sinh học E10. Tuy nhiên, vẫn có một lượng nhỏ ô tô tải hạng nhẹ của một hãng xe cụ thể cùng một số dòng xe máy thuộc nhóm có thể chưa đạt mức độ tương thích hoàn toàn.
Hầu hết ô tô và xe máy đang lưu hành đều có khả năng vận hành an toàn với loại nhiên liệu này. Các nhà sản xuất lớn như Honda Việt Nam, Toyota, Ford và Yamaha đều cho phép các dòng xe của mình sử dụng nhiên liệu chứa ethanol ở mức độ phù hợp. Nền tảng của sự tương thích này đến từ việc phần lớn phương tiện hiện nay đã được chuẩn hóa với hệ thống phun xăng điện tử thông minh và sử dụng vật liệu chế tạo đường ống dẫn nhiên liệu hiện đại, giúp động cơ tự động tinh chỉnh tỷ lệ hòa khí và thích ứng an toàn với hàm lượng oxy cao của xăng E10.
Không chỉ xe máy và ô tô, nhiều loại động cơ chạy xăng khác như máy phát điện, máy cắt cỏ, máy bơm nước, máy thổi lá hay máy nông nghiệp sản xuất trong những năm gần đây cũng tương thích với loại nhiên liệu này.
Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp cần xem xét riêng về mặt kỹ thuật: các dòng xe sản xuất trước năm 2000; xe sử dụng hệ thống bộ chế hòa khí đời cũ; phương tiện đã qua nhiều năm sử dụng nhưng chưa được bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu; và các dòng xe phục chế mang tính chất sưu tầm. Bên cạnh đó, một lượng nhỏ ô tô tải hạng nhẹ của một hãng xe cụ thể (đã dừng sản xuất từ năm 2023) cùng một số dòng xe máy cũng có thể chưa đạt mức độ tương thích hoàn toàn.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo: "Sự cẩn trọng đối với các nhóm xe này xuất phát từ việc các chi tiết cơ khí, gioăng cao su hoặc ống nhựa thế hệ cũ có thể dễ bị tổn thương hoặc lão hóa nhanh hơn trước đặc tính dung môi tự nhiên của ethanol, dẫn đến nguy cơ rò rỉ hoặc tắc nghẽn hệ thống cung cấp nhiên liệu. Đối với những phương tiện nằm trong danh mục có thể không tương thích hoặc chưa đạt mức độ tương thích tối ưu với xăng E10, người tiêu dùng chủ động lựa chọn giải pháp thay thế. Việc chuyển sang sử dụng loại xăng sinh học E5 RON92 đang được phân phối rộng rãi trên thị trường sẽ là phương án phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho hệ thống động cơ."
