Trong bối cảnh chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học, vấn đề kiểm soát chất lượng xăng E10 đang được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã có những phát biểu chi tiết về công tác này tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ.
Hai vấn đề cốt lõi trong kiểm soát chất lượng xăng E10
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chỉ rõ hai vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Thứ nhất là chất lượng sản phẩm. Các loại xăng nhiên liệu sinh học phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Đây là yêu cầu bắt buộc, đồng thời cần ngăn chặn việc pha trộn không đúng quy trình, quy chuẩn kỹ thuật. Thứ hai là công tác kiểm tra, kiểm soát. Việc này được thực hiện ở tất cả các khâu, từ sản xuất, phối trộn, vận chuyển, phân phối, lưu thông cho đến hệ thống bán lẻ. Tất cả các khâu trước khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều phải được kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý
Thứ trưởng nhấn mạnh, các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất, phối trộn, vận chuyển, kinh doanh và bán lẻ xăng nhiên liệu sinh học có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát chất lượng đã được quy định rõ trong pháp luật về kinh doanh xăng dầu cũng như pháp luật liên quan đến tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm. Về phía cơ quan quản lý nhà nước, trách nhiệm kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên thông qua các lực lượng chức năng. Với Bộ Công thương, lực lượng nòng cốt là Quản lý thị trường. Ở địa phương có lực lượng quản lý thị trường địa phương, đồng thời có sự phối hợp của công an, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công thương cùng các lực lượng chức năng liên quan để thực hiện kiểm tra, kiểm soát và giám sát chất lượng xăng nhiên liệu sinh học.
Các hình thức kiểm tra và xử lý vi phạm
Công tác kiểm tra được triển khai dưới nhiều hình thức, bao gồm kiểm tra định kỳ theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Hiện Bộ Công thương đang tiếp tục xây dựng kế hoạch kiểm tra theo chỉ đạo của Bộ trưởng tại các cuộc họp giao ban. Danh sách các đối tượng kiểm tra chưa được công bố nhằm bảo đảm tính bất ngờ và hiệu quả của hoạt động kiểm tra. Việc kiểm tra, kiểm soát này không phải mới thực hiện. Từ năm 2018, khi xăng sinh học E5 được đưa ra thị trường, công tác kiểm tra đã được tiến hành thường xuyên, liên tục và sẽ tiếp tục duy trì nhằm bảo đảm chất lượng xăng sinh học đạt chuẩn. Đối với các hành vi vi phạm, pháp luật hiện hành đã quy định rõ về thẩm quyền, phạm vi, mức độ và hình thức xử lý, bao gồm xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động và các biện pháp khác tùy theo mức độ vi phạm cụ thể.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Liên quan đến nội dung bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Quốc hội đã ban hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với các quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể liên quan nhằm bảo vệ người tiêu dùng một cách tốt nhất. Bộ Công thương quán triệt quan điểm rằng việc chuyển đổi sang sử dụng xăng nhiên liệu sinh học phải hướng tới lợi ích cao nhất cho người dân và người tiêu dùng. Quyền lợi của người tiêu dùng luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách.
Giải pháp bảo vệ người tiêu dùng
Để bảo vệ người tiêu dùng, một trong những giải pháp quan trọng là tiếp nhận phản ánh, khiếu nại liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh xăng nhiên liệu sinh học. Trước hết, các bộ, ngành, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp sản xuất xe, động cơ và thiết bị sử dụng xăng sinh học cần tăng cường cung cấp thông tin, trả lời phản ánh, kiến nghị và tư vấn kỹ thuật cho người tiêu dùng, bởi không phải ai cũng nắm rõ các vấn đề kỹ thuật liên quan. Bộ Công thương cũng đang xây dựng các bộ cẩm nang và bộ câu hỏi-đáp để giải thích, hướng dẫn và giải đáp các thắc mắc của người dân. Bộ ghi nhận sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan báo chí, truyền thông trong thời gian qua trong công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về xăng sinh học. Hiện các bộ câu hỏi-đáp vẫn đang trong quá trình hoàn thiện trên cơ sở tiếp tục lắng nghe ý kiến và phản ánh từ các bên liên quan. Bên cạnh đó, các kênh tiếp nhận thông tin sẽ được đa dạng hóa, trong đó có việc thiết lập tổng đài tự động nhằm tiếp nhận, giải đáp thắc mắc và cập nhật thông tin khách quan cho người dân.
Phối hợp với các hãng xe và chuyên gia
Bộ Công thương cũng yêu cầu các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất động cơ rà soát, đánh giá lại mức độ tương thích của phương tiện với xăng nhiên liệu sinh học. Một số hãng xe đã công bố kết quả đánh giá này. Đồng thời, các doanh nghiệp cần tiếp tục hướng dẫn người sử dụng, chuẩn bị cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa và dự phòng các tình huống kỹ thuật có thể phát sinh. Đến nay, chưa ghi nhận sự cố kỹ thuật đáng kể liên quan đến việc sử dụng xăng sinh học. Việc phối hợp các chuyên gia độc lập để tư vấn, hướng dẫn và xử lý các vấn đề chuyên môn cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Bộ Công thương đã và sẽ tiếp tục mời các nhà khoa học tham gia nhằm bảo đảm việc cung cấp thông tin cho người dân được khách quan, chính xác.
Đảm bảo nguồn cung xăng sinh học
Một nội dung quan trọng khác là bảo đảm đủ nguồn cung xăng nhiên liệu sinh học cho thị trường. Đây là trách nhiệm chung của Bộ Công thương, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan. Bộ Công thương khẳng định sẽ bảo đảm nguồn cung đầy đủ các loại xăng E5, E10 phục vụ nhu cầu tiêu dùng. Với các giải pháp đồng bộ nêu trên, Bộ Công thương cùng các bộ, ngành liên quan sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở mức cao nhất trong toàn bộ quá trình sản xuất, phối trộn, phân phối và tiêu thụ xăng nhiên liệu sinh học.
Đấu tranh chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Liên quan đến Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết, công tác phát hiện, đấu tranh xử lý hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ là việc làm thường xuyên của lực lượng công an. Gắn với Công điện 38 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Công an cũng đã ban hành Điện số 38 ban hành mệnh lệnh tổ chức cao điểm trên toàn quốc của lực lượng để tập trung đấu tranh, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đợt cao điểm kéo dài trong 3 tháng và đến thời điểm này cũng đã được gần 1 tháng.
Kết quả sau một tháng cao điểm
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, kết quả tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ. Thứ nhất, lực lượng công an ở 3 cấp đã triển khai công tác tham mưu hoàn thiện pháp luật để tăng cường công tác đấu tranh hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Xác định đây là giải pháp căn cơ, chiến lược và hoàn thiện pháp luật theo hai hướng: rà soát những hành vi vi phạm và đi trước những hành vi vi phạm, mang tính dự báo; tăng cường chế tài xử lý để tăng tính răn đe. Bộ Công an đang phối hợp Bộ Tư pháp xây dựng hai hồ sơ liên quan Luật Xử lý vi phạm hành chính và sửa đổi Bộ luật Hình sự trên tinh thần này. Thứ hai, triển khai các biện pháp trong việc phát hiện và đấu tranh xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Trong thời gian 1 tháng cao điểm, đã rà soát phối hợp các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông để ngăn chặn những trang mạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với 194 trang mạng, trong đó có 8 trang mạng phát chiếu phim, 27 trang mạng bán hàng vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và 159 trang mạng phát trực tiếp bóng đá vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Lực lượng công an cả nước đã khởi tố 56 vụ và 98 bị can về các tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và tội sản xuất buôn bán hàng giả. Đồng thời, xử phạt hành chính khoảng 216 cá nhân, tổng số tiền xử phạt là hơn 850 triệu đồng. Thứ ba, triển khai phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền, tập trung vào việc nhận diện các biểu hiện của các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vận động người dân tố giác các dấu hiệu tội phạm.
Phòng chống lừa đảo sử dụng AI
Về tình trạng sử dụng AI để thực hiện giả mạo hình ảnh, giọng nói thực hiện hành vi lừa đảo, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết, công nghệ đang phát triển nhanh chóng, đem lại cơ hội và thách thức. Bộ Công an đã chủ động nhận diện từ rất sớm, thực hiện quyết liệt phòng ngừa, đấu tranh với 4 nhóm giải pháp. Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật, bao gồm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng sửa đổi, dự thảo Nghị định Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, và Luật Trí tuệ nhân tạo với điều khoản nghiêm cấm lợi dụng AI để lừa dối, thao túng nhận thức con người. Thứ hai, tăng cường các giải pháp quản trị AI, kiểm soát thuật toán và dán nhãn nội dung AI, xác định đích danh người dùng trên mạng xã hội. Thứ ba, tập trung đấu tranh xử lý tội phạm mạng và công nghệ cao, xử lý nghiêm hành vi mua bán và lộ lọt thông tin. Thứ tư, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng, thúc đẩy Công ước Hà Nội. Thiếu tướng cũng kêu gọi người dân trang bị kỹ năng, cảnh giác khi tham gia không gian mạng, kiểm tra và trao đổi với cơ quan công an khi thấy dấu hiệu bất thường.
